cinema

«پشه‌بند» ساخت اسپانیا، برنده جایزه اصلی کارلووی واری

چهل‌وپنجمین دوره از جشنواره‌ی بین‌المللی فیلم کارلووی واری شنبه‌شب، نوزدهم تیرماه، با اهدای جایزه‌ی بزرگ این جشنواره به فیلم «پشه‌بند» محصول اسپانیا به پایان رسید.

به گزارش رادیو فردا، این فیلم ساخته‌ی«آگوستی ویلا» و محصول سال 2010 علاوه بر کره‌ی بلورین کارلووی واری، جایزه‌ی نقدی سی‌هزار دلاری را نیز برای سازنده و تهیه‌کننده‌ی خود به ارمغان آورد. در همین حال جایزه‌ی ویژه‌ی هیات داوران این جشنواره، به فیلم عروسکی «کوکی» اثر«یان اسویه‌راک» از جمهوری چک رسید که جایزه‌ی نقدی بیست‌هزار دلاری را نیز با تهیه‌کننده‌ی خود تقسیم خواهد کرد.

از میان فیلم‌های ایرانی حاضر در چهل‌وپنجمین جشنواره‌ی کارلووی واری، دو فیلم «چیزهایی هست که نمی‌دانی» در بخش مسابقه‌ی اصلی و «تینار» در بخش مسابقه‌ی فیلم‌های مستند، تنها مورد تقدیر قرار گرفتند. اما دیگر فیلم ایرانی حاضر در این جشنواره یعنی «اوریون» ساخته‌ی«علی زمانی عصمتی» در کنار فیلم کارگردان عراقی«محمد الدراجی» جایزه‌ی نت‌پک، انجمن ارتقای سینمای آسیا، را از آن خود کرد.

«رایکو گرلیچ» از کشور کروآسی نیز در این دوره از جشنواره، جایزه‌ی بهترین کارگردانی را برای فیلم کمدی «بین خودمون بمونه» محصول سال 2010 از آن خود کرد.

دو جایزه‌ی بهترین بازیگر مرد و بهترین بازیگر زن نیز به «ماتیوژ کوشیوکیه‌ویتس» برای بازی در فیلم «مادر ترزای گربه‌ها» از لهستان و«آنائیس دموستیه» برای بازی در فیلم «شر شیرین» از کشور فرانسه رسید.

در بخش فیلم مستند بالای سی دقیقه، فیلم «خانواده» اثر«میکائیل ویستروم» و «آلبرتو هرسکوویتس» فیلم «مهدی منیری» با عنوان «تینار» را کنار زد و کره‌ی بلورین جشنواره به همراه جایزه‌ی نقدی پنج هزار دلاری را از آن خود کرد.

در بخش مسابقه‌ی «شرق غرب» نیز فیلم سه‌ساعته‌ی «آئورورا» اثر کارگردان رومانیایی «کریستی پویو» با اهدای یک جایزه مورد تقدیر قرار گرفت. اما مسئولان چهل‌وپنجمین دوره از جشنواره‌ی کارلووی واری در جمهوری چک، علاوه بر اهدای جوایز اصلی، از سه سینماگر برجسته‌ی جهان نیز تقدیر کردند.

«یورای هرتز» کارگردان برجسته‌ی چکی و سازنده‌ی آثاری چون «سوزاننده‌ی جسد» و «خون‌آشام فرا» جایزه‌ای ویژه دریافت کرد، و «جود لا» بازیگر انگلیسی فیلم‌های هالیوودی، جایزه‌ی ویژه‌ی مدیر جشنواره را برای کار برجسته‌ی خود در عرصه‌ی سینما از آن خود کرد.

اما در این میان «نیکیتا میخالکوف» کارگردان روسی فیلم‌هایی چون «چشمان سیاه» و «آفتاب‌سوخته» بیش از همه مورد تقدیر قرار گرفت. آقای میخالکوف که با تازه‌ترین فیلم خود با عنوان «آفتاب‌سوخته 2: خروج» در این دوره از جشنواره‌ی کارلووی واری حضور داشت، کره‌ی بلورین یک عمر دستاورد و فعالیت سینمایی را دریافت کرد.

در چهل‌وپنجمین دوره از جشنواره‌ی فیلم کارلووی واری، سینمادوستان برای دیدن بیش از دویست فیلم کوتاه و بلند نزدیک به صدوبیست‌وشش‌هزار بلیت خریدند. در این جشنواره که شاهد نزدیک به سیصدوشصت نمایش فیلم بود، سیصدوده فیلم‌ساز و پانصدونودونُه تن از اصحاب رسانه حضور داشتند.

تلاش‌های بی‌ثمر«بالیوود» برای ورود به بازار جهانی فیلم

دست‌اندرکاران صنعت پُرطرفدار و پُرتماشاگر فیلم هندوستان که به «بالیوود» Bollywood شهرت دارد و مرکز آن در شهر «مومبای» قرارگرفته است، اخیرن با تهیه‌ی یک فیلم تازه کوشیده‌اند تا با ایجاد یک بازار جهانی، تماشاگرانی را از سراسر جهان به سوی فیلم‌های بالیوودی جذب کنند. اما این فیلم تازه علارغم محبوبیتی که درهندوستان و کشورهای آسیایی داشته است، در نخستین کوشش خود برای ورود به سینمای جهانی، هنری و جشنواره‌ای موفقیت چندانی به دست نیاورده است.

به نوشته‌ی«آنانجا پاریشا» در وب‌سایت صدای امریکا، فیلم سینمایی «بادبادک ها» Kites که در ماه مه آینده درسینماهای بیش ازسی کشور جهان اکران خواهد شد، یک فیلم رومانتیک احساسی و داستان عشق یک مرد هندی به یک زن مهاجرمکزیکی است که هردو در ایالات متحده‌ی امریکا زنده‌گی می‌کنند. ماجرای فیلم در شهر«لاس وگاس» اتفاق می‌افتد و بازیگر نقش اول آن، هنرپیشه‌ی معروف و محبوب هندی«هریتیک روشن» است و نقش معشوقه‌ی مکزیکی او را هم ستاره‌ی مکزیکی‌تبار «باربارا موری» بازی می‌کند.

تهیه‌کننده‌ی فیلم«رایکش روشن»، این فیلم را «یک فیلم هندی در سطح جهانی» خوانده است. «بادبادک‌ها» نخستین فیلم با یک بودجه‌ی عظیم است که توسط سینمای هند برای جلب هردو تماشاگر هندی و غربی ساخته شده است.

با این همه این فیلم نتوانسته است تاثیری که لازم بوده است را برهیچ یک از این دو نوع تماشاگر داشته باشد. تماشاگران هندی می‌گویند برای آن‌ها مشکل است که با مخلوطی از دیالوگ‌هایی به زبان‌های هندی، انگلیسی و اسپانیایی روی موضوع فیلم تمرکز کنند. نسخه‌ی کوتاه‌تری ازاین فیلم به نام «بادبادک‌ها: چهره‌ای تازه» در کشورهایی چون ایالات متحده‌ی امریکا و کانادا به نمایش درآمد اما عکس‌العمل تماشاگران به آن، از تماشاگران هندی هم بدتربود. این فیلم را کارگردان امریکایی «رابرت راتنر» مونتاژ کرده است تا به این صورت آن را به شکل محصول تازه و مخلوطی از «هالیوود و بالیوود» درآورد.

«کومال ناهاتا» منتقد و کارشناس سینمایی ساکن «مومبای» می‌گوید تهیه‌کننده‌گان سینمای «بالیوود» سال‌هاست که به فکر راهی هستند که بتوانند این سینما را به‌صورتی به سینمایی جهانی و قابل توجه تماشاگران غربی تبدیل کنند. اما بنابرگفته‌ی «ناهاتا»، این کوشش‌ها تاکنون اثرات چشمگیری نداشته است چرا که تماشاگران هندی با تماشاگران غربی تفاوت‌ها عمده‌ای دارند: «فیلم‌سازان هندی واقعن می‌خواهند تماشاگران بیش‌تری را به خود جلب کنند اما من فکر می‌کنم سلیقه‌ی تماشاگران هندی و غربی کاملن باهم فرق دارند. این‌جا فیلم‌سازان فیلم‌هایی را تهیه می‌کنند که خودشان از تماشای آن لذت می‌برند. برای همین هم شما نمی‌توانید این نوع فیلم را به تماشاگر غربی که از احساس درک و حساسیت متفاوتی برخوردار است ارایه کنید. آن‌ها را نمی‌شود به زور وادار به تماشا و لذت بردن از یک فیلم تمامن هندی کرد.»

«بالیوود» طرفداران بی‌شماری نه تنها در هند، بلکه در بسیاری دیگر از ممالک آسیایی از جمله اندونزی، سریلانکا، پاکستان و افغانستان دارد. هم‌چنین تعداد کثیری از هندی‌های ساکن کشورهای غربی نیز از هواداران فیلم‌های بالیوود به‌شمار می‌روند و بیش از دومیلیارد دلار از درآمد کل فیلم‌های «بالیوودی» از راه فروش این فیلم‌ها در غرب به دست می‌آید.

علاقه به صدور فیلم‌های «بالیوودی» به غرب درمیان تهیه‌کننده‌گان این فیلم‌ها درهندوستان هنگامی به اوج خود رسید که فیلم «میلیونر زاغه نشین» توانست علاوه برموفقیت کم‌نظیر گیشه، به جایزه‌ی سینمایی «اسکار» نیز دست پیدا کند. این فیلم که در بریتانیا تهیه شده بود، درهند با استفاده از بازیگران «بالیوود» درمناطق فقیرنشین شهر «مومبای» فیلم‌برداری شده بود.

اما مسئله‌ی مهم این است که یک فیلم‌های هندی ساخت«بالیوود» با فیلم« میلوینر زاغه نشین» تفاوت‌های فاحشی دارد. فیلم‌های هندی بالیوود معمولن از یک داستان قابل پیش‌بینی و ملودراماتیک برخوردارند که معمولن در آن یک دختر و پسر ملاقات می‌کنند، به یک‌دیگر دل می‌بازند و علارغم مشکلاتی که بر سر راه‌شان قرار گرفته درنهایت به وصال هم می‌رسند و لابه‌لای این داستان‌ها هم رقص و آوازهای هندی با لباس‌های زرق و برق‌دار و باشکوه گنجانده شده است.

بسیاری از افراد اما معتقدند که فیلم‌های «بالیوود» ازظرفیت نمایش در فراسوی مرزهای هند و کشورهای آسیایی برخوردارند. یکی از این افراد «تاران آدراش» منتقد سینمایی ساکن «مومبای» است: «این چیزی است که توجه بسیاری را از سراسر جهان غرب به هندوستان جلب کرده است. رنگ‌ها، ترانه‌ها، رقص‌هایی که ما به آن «بالیوود ماسالا» می‌گوییم. خیلی از همین غرب‌نشینان بارها و بارها به من گفته‌اند که از تماشای فیلم‌های بالیوودی بی‌نهایت لذت می‌برند. آن‌ها می‌گویند هرچند زبان فیلم را نمی‌فهمند، اما عوامل وعناصر گوناگونی در این فیلم‌ها وجود دارد که برای آن‌ها بی‌نهایت دل‌چسب و سرگرم‌کننده است.»

با درنظرگرفتن همه‌ی این مسایل، تهیه‌کننده‌گان هندی هم چنان درصددند تا از قالب‌های همیشه‌گی فیلم‌های هندی بیرون آمده و موضوعات مدرن‌تر و معاصرتری را برای فیلم‌های‌شان پیدا کنند.

بسیاری از منتقدین سینمایی معتقدند که موفقیت فیلم هندی «نام من خان است» My Name is Khan دراغلب کشورهای غربی سرآغاز موفقیت تازه‌ای برای بالیوود برای جلب تماشاگران بین‌المللی بیش‌تراست. فیلم «نام من خان است» داستان زنده‌گی یک مهاجرهندی در امریکاست که ضمن ابتلا به یک بیماری غیرقابل علاج، با مسایلی که وقایع یازدهم سپتامبر برای او و دیگر مسلمانان ساکن امریکا پیش آورده، روبه‌روست.

با این همه هنوز هم بسیاری از افراد احساس می‌کنند که فاصله‌ی زیادی میان فیلم‌های بالیوود و تماشاگران فیلم‌های«هالیوود» وجود دارد و ساختن پُلی که این دو را درمقطعی قابل قبول به هم برساند، هنوز در مراحل اولیه است: «فیلمی که بتواند این فاصله‌ی وسیع را طی کند باید کاملن از آثاری که درحال حاضر در بالیوود ساخته می‌شود فاصله بگیرد. اما این ریسکی است که بسیاری از تهیه‌کننده‌گان بالیوود حاضر نیستند به آن تن بدهند، چون تعداد تماشاگران هندی و آسیایی این فیلم‌ها خیلی بیش‌تر از تماشاگران غربی آن است.»

«مل گیبسون» قهرمان شکست خورده

«مل گیبسون» یکی از موفق‌ترین هنرپیشه‌ها وکارگردانان هالیوود است. اما رفتارهای جنجال برانگیز او همواره باعث خبرهای منفی در رسانه‌ها می‌شود و به پیشرفت کاری او لطمه می‌زند.

به نوشته‌ی وب‌سایت دویچه‌وله، برای گیبسون دوران «مکس دیوانه» گذشت و جای آن را «مل دیوانه» گرفته است. «مل گیبسون» که با بازی در فیلم اکشن «مکس دیوانه» (Mad Max ) پله‌های ترقی را به سرعت در هالیوود طی کرد، همواره در رسانه‌ها به‌دلیل خشونت علیه زنان واستفاده‌ی زیاد از حد الکل مورد انتقاد شدید بود.

اما اخیرن مسئله‌‌ی جدید دیگری به شهرت و نام وی لطمه وارد کرده است. یک صفحه‌ی اینترنتی، قسمت‌هایی از مکالمه‌ی او با دوست دختر روسی‌اش «اکسانا گریگریوا» را منتشر کرده است. در این مکالمه او با لحنی بسیار تند به «اکسانا» توهین می‌کند و او را یک فاحشه می‌خواند. آن‌ها در این مکالمه بر سر حق سرپرستی دخترشان «لوسیا» مشاجره می‌کنند. این مکالمه‌ها در ماه ژانویه سال جاری صورت گرفتند. «مل گیبسون» در یکی از این مکالمه‌ها می‌گوید: «تو یک فاحشه‌ی احمق هستی و فقط دنبال پول من بودی!»

اکسانا جواب می‌دهد: «این چه مردی است که زن‌اش را هنگامی که بچه‌اش را بغل کرده، کتک می‌زند!»

گفته می‌شود که «گیبسون» در خانه‌ی خود در«مالیبو» در اوایل سال 2010 «اکسانا» را مورد ضرب و شتم قرار داده، که در اثر آن دو دندان جلوی «اکسانا» شکسته است.

رفتار«مل گیبسون» در ملاعام بارها باعث انتشار خبرهای جنجال برانگیز شده است. در سال 2006 پلیس او را به علت راننده‌گی در هنگام مستی بازداشت کرده بود. «مل گیبسون» درهنگام دستگیری آن پلیس را «جهود کثیف» خطاب کرد و گفت که یهودیان مقصر تمام جنگ‌های جهان هستند.

برخی انتقاد می‌کنند که وی در فیلم «مصائب مسیح» چهره‌ای ضدیهود از خود نشان داده است. از«مل گیبسون» انتقاد می‌‌شود که با استفاده از زبان‌های لاتین، عبری و آرامی در فیلم‌اش تفکر «گناه دسته جمعی یهودیان» را زنده کرده‌است.

انتشار مکالمات تلفنی «مل گیبسون» و دوست دخترش برای وی خوشایند نبود. اما «اکسانا گریگریوا» منکر این شده است که مکالمه‌های تلفنی را ضبط کرده‌است. مکالمه‌های تلفنی ضبط شده همانند یک فیلم‌نامه‌ی بسیار نامناسب برای«مل گیبسون» هستند. حتا اگر قاضی آن‌ها را به عنوان مدرک رد کند، حافظه‌ی اینترنت آن‌ها را به مدت طولانی در فضای عمومی نگه خواهد داشت.

خشونت‌های«مل گیبسون» و اظهارات ضدیهودی‌اش، عواقبی نیز در پیشرفت کاری‌اش داشته است، برای مثال آژانس هنری‌اش او را بیرون کرده است.

پروژه‌ای که «مل گیبسون» در آینده دارد، فیلمی با کارگردانی «جودی فاستر» به نام The Beaver است. اما این‌که «مل گیبسون» بازی در این فیلم را با شهرت آسیب دیده‌اش به چه اندازه به‌طور مطلوب انجام خواهد داد، مورد بحث است. چیزی که مشخص است این است که دوران «شجاع‌دل» (Braveheart) دیگر تمام شده است.

«رومن پولانسکی» پس از نُه ماه حبس خانه‌گی، آزاد شد

«رومن پولانسکی» کارگردان نام آشنای لهستانی- فرانسوی که ماه‌ها در کشور سوئیس در حبس خانه‌گی به سر می‌برد، روز دوشنبه به حکم دادگاه عالی سوئیس، از حبس رهایی یافت.
به گزارش رادیو فردا، وزارت دادگستری سوئیس، روز دوشنبه، بیست‌ویکم تیرماه، «رومن پولانسکی» را که نُه ماه پیش و هنگام مراجعت به سوئیس توسط پلیس این کشور دستگیر شده بود، آزاد اعلام کرد و گفت که مقامات سوئیس قصد تحویل «پولانسکی» به ایالات متحده را ندارند.

رومن پولانسکی در سپتامبر سال گذشته، زمانی که برای دریافت جایزه‌ای به پاس یک عمر تلاش هنری از طرف جشنواره‌ی فیلم زوریخ، وارد فرودگاه زوریخ شد،‌ براساس حکم بازداشتی که سی‌ویک سال پیش، به سبب برقرار رابطه‌ی جنسی با دختری سیزده ساله در امریکا علیه وی صادر شده بود، توسط مقامات پلیس بازداشت شد.

به دنبال این بازداشت، ایالات متحده از مقامات سوئیسی درخواست کرده بود که پولانسکی را برای حضور در دادگاه و رسیده‌گی به اتهامات‌اش، به ایالات متحده تحویل دهند.

پولانسکی پس از بازداشت، مدت دو ماه را در حبس به سر برد و پس از آن به قید وثیقه‌ی سه میلیون یورویی، تحت بازداشت خانه‌گی قرار گرفت. از آن زمان تاکنون، پولانسکی در ویلای شخصی خود در کوه‌های جنوب غرب سوئیس به سر می‌برد و پلیس به مچ پای وی مچ‌بند ردیاب بسته بود.

«اِولین ویدنر-‌شلومپف» یکی از مقامات وزارت دادگستری،‌ روز دوشنبه و پس از آزادی پولانسکی، اظهار داشت که رومن پولانسکی به ایالات متحده تحویل داده نخواهد شد و تمامی محدودیت‌هایی نیز که طی این چند ماه بر وی اعمال شده بود، از میان برداشته خواهند شد.

شلومپف در ادامه افزود که سوئیس در مورد مجرم بودن یا نبودن پولانسکی نظری ندارد و آزادی پولانسکی توجیهی برای تبرئه‌ی پولانسکی از اتهامات‌اش نیست.

پرونده‌ی قضايی عليه،«رومن پولانسکی» فیلم‌ساز زاده‌ی لهستان و خالق فیلم‌هایی نظیر«پیانیست» و «محله‌ی چینی‌ها» به سال 1977 بازمی‌گردد. وی در آن زمان به اتهام داشتن روابط جنسی نامشروع با یک دختر سیزده ساله دستگیر شد. پولانسکی پس از پذیرش اتهامات، توسط قاضی پرونده به نود روز زندان و حضور در جلسات روان‌کاوی محکوم شد.

پس از چهل‌ودو روز حبس، پزشک روان‌کاو زندان، صحت روانی پولانسکی را تایید کرد و پولانسکی از زندان آزاد شد. به دنبال این آزادی، قاضی پرونده اعلام کرد که پولانسکی برای گذراندن مابقی حکم خود به زندان باز خواهد گشت، اما پولانسکی پس از آزادی از زندان، به فرانسه رفت و هیچ‌وقت به امریکا بازنگشت.

اظهار تاسف مقامات امریکایی از آزادی «پولانسکی»

مقامات امریکایی از تصمیم سوئیس مبنی بر آزادکردن رومن پولانسکی، فیلم‌ساز شاخص اروپایی و عدم استرداد او به دادگاه کالیفرنیا ابراز ناخرسندی کردند.

به گزارش بی‌بی‌سی، سخنگوی وزارت خارجه‌ی امریکا گفت که ایالات متحده هم‌چنان پی‌گیر پرونده‌ی «رومن پولانسکی» خواهد بود.

فیلیپ کرولی به خبرنگاران گفت: ما پرونده‌ی او را فراموش نکرده‌ایم. کنارگذاشتن پرونده، صرفن به دلیل مسایل فنی جای تاسف دارد.

«اولین ویدمر شلومپف» وزیر دادگستری سوئیس دیروز دوشنبه دوازدهم ژوئیه (بیست‌ویکم تیرماه) گفته بود که دلایل بازداشت پولانسکی دیگر اعتبار ندارد و او آزاد است به هرجا که مایل است سفر کند.

با این حال، او این حکم را «بی ارتباط با گناه‌کاربودن یا بی‌گناهی رومن پولانسکی» دانسته بود. اداره‌ی فدرال دادگستری و پلیس سوئیس اعلام کرده اند که از هنگام بازداشت آقای پولانسکی در زوریخ، دادگستری امریکا نتوانسته دلایل قانع کننده‌ای برای تحویل او به دادگاه امریکا ارایه کند.

«رومن پولانسکی» پس از صدور حکم آزادی، از هواداران خود سپاس‌گزاری کرد. این فیلم‌ساز لهستانی - فرانسوی در یادداشتی نوشت: «از صمیم قلب‌ام از کسانی که از من پشتیبانی کردند تشکر می‌کنم.»

«فیلیپ کرولی» سخنگوی وزارت خارجه‌ی امریکا، امروز سه‌شنبه، به خبرنگاران در واشنگتن گفت که امریکا درباره‌ی تصمیم سوئیس پیگیری خواهد کرد. او گفت: تجاوز به دختری سیزده ساله جرم است، ما هم‌چنان به دنبال اجرای عدالت درباره‌ی این پرونده هستیم و راه‌های پیش روی خود را بررسی خواهیم کرد.

فیلیپ کرولی گفت: به گمان ما این تصمیم، پیام بسیار مهمی را درباره‌ی شیوه‌ی رفتار با زنان و دختران ارسال می‌کند.

«استیو کولی» دادستان لس‌انجلس، نیز تصمیم مقامات قضایی سوئیس را موجب وارد شدن «لطمه به عدالت» دانست و گفت که اگر آقای پولانسکی به هر کشور دیگری سفر کرده بود، بازداشت می‌شد.

آقای کولی گفت که تصمیم مقامات سوئیس مبنی بر عدم استرداد متهم، انکار صلاحیت دادگاه‌های کالیفرنیاست.

سوئیس اعلام کرده است که امریکا نمی‌تواند به این حکم اعتراض کند.

مجله‌ی اپیزود، شماره‌ی نودودو

دوم مرداد ماه 1389 خورشیدی

Home