هفته‌ی گذشته استاد«جهان‌بخش پازوکی» در برنامه‌ی «دو روز اول» صدای امریکا حضور داشتند. نخستین نگاه به چهره‌ی استاد پازوکی، حس مهربانی ایشان را به انسان منتقل می‌کند، چهره‌ای بسیار مهربان و ظاهری بسیار شیک دارند، من این‌گونه چهره‌ها را بسیار دوست می‌دارم.

این احساس دوست داشتن زمانی فزونی می‌یابد که درمی‌یابی ایشان در طی چهل‌وهشت سال فعالیت هنری، حدود پانصد تا ششصد ترانه و آهنگ جاودانه ساخته‌اند، ترانه‌هایی که بخش عظیمی از خاطرات مردم ایران را تشکیل می‌دهد و برای ما جماعت ایرانی، نوستالژی یعنی خودِ زنده‌گی!!

وقتی تکه‌هایی از آثار موسیقی آقای پازوکی پخش می‌شد به ترانه‌های معروفی برخوردم که خیلی ازمردم ما، آن ترانه‌ها را فقط با نام خواننده می‌شناسند، گویا خواننده خودش آن آثار را خلق کرده!! چرا که در دوران گذشته، دورانی که هنرمندان ایرانی در ایران بودند و آثار هنری خلق می‌کردند، به‌جای این‌که نام صاحبان اثر بر تارکِ ترانه بدرخشد، همواره نام و عکس و تصویر خواننده جلوی چشم مردم بود، بنابراین مردم ما زیاد هم در این زمینه مقصر نیستند، مقصر کسانی هستند که زمینه‌ی خواننده‌پرستی را در جامعه‌ی آن روزگاران، فراهم کردند که اثرات سوءاش تا به امروز هم ادامه دارد.

آقای جهان‌بخش پازوکی در گفت‌وگوی تلویزیونی «دو روز اول» عنوان کردند که متولد شیراز هستند، اما در سن پنج ساله‌گی به مناسبت شغل پدرشان که نظامی بودند به اصفهان رفتند و دوران دبستان و دبیرستان را در اصفهان گذراندند و سپس از دانشکده‌ی ادبیات، در رشته‌ی فلسفه و علوم تربیتی فارغ‌التحصیل شدند.

در اصفهان با استادانی چون «جلیل شهناز»، «حسن کسایی» و «جلال تاج» موسیقی آموختند و در این زمینه رشد کردند و زمانی که از دانشگاه فارغ‌التحصیل شدند، نخستین اثر موسیقی خود را با نام «غروب کوهستان» ساختند که این ترانه را آوازخوان خوش‌صدای آن دوران، خانم«ناهید» اجرا کرد.

ترانه‌ی «غروب کوهستان» برای نخستین بار از رادیو ایران پخش شد. رادیو ایران در آن زمان، سازمانی بود که هر آهنگی را پخش نمی‌کرد، هر اثر موسیقی باید از یک سلسله قوانینی که مربوط به نوع و ساخت و اجرای موسیقی بود، مجوز عبور می‌گرفت و سپس از رادیو پخش می‌شد.

آقای پازوکی به تهران رفتند و در رادیو ایران، ترانه‌ی «غروب کوهستان» را با ویلون نواختند و خانم «ناهید» ترانه را اجرا کردند و این ترانه با استقبال عمومی مردم روبه‌رو گشت.

استاد پازوکی از نادره هنرمندان موسیقی ایرانی هستند که هم متن ترانه و هم ساخت ملودی را خودشان انجام می‌دهند. ایشان در این زمینه، در برنامه‌ی «دو روز اول» گفتند که برخی مواقع، نخست متن ترانه را می‌نویسند و بر روی آن آهنگ می‌سازند و برخی مواقع نیز، این‌کار تلفیقی انجام می‌شود، یعنی این‌که شعر و آهنگ را هم‌زمان می‌سازند و باور استاد بر این است که ترانه‌هایی  که شعر و آهنگ‌شان را هم‌زمان ساخته‌اند، تاثیر بیش‌تری روی مردم گذاشته است.

ایشان هم‌چنین گفتند که در طول سال‌های فعالیت هنری خود، با هفتادو پنج آوازخوان کار کرده‌اند و از خانم‌های آوازخوان که آثار استاد را اجرا کرده‌اند از خانم«حمیرا»، خانم«مهستی»، خانم«مرضیه»، خانم«هایده» و خانم«فرشته» نام بردند و از آقایان، صدا و شیوه‌ی خواندن «اکبر گلپایگانی» را بسیار ستودند و هم‌چنین گفتند که زنده‌یاد«مازیار» در موسیقی ایران یک پدیده بود.

آقای پازوکی گفتند که در ساختن ترانه برای آوازخوانی خاص، حتمن نوع صدای آن آوازخوان را در نظر می‌گیرند و آهنگی مناسب با صدای آوازخوان را می‌سازند.

استاد پازوکی از هنرمندانی بودند که در برنامه‌ی «گل‌ها» حضور داشتند و در مورد ژانر موسیقی  که در همه‌‌ی این سال‌ها کار کرده‌اند، خودشان این‌گونه گفتند که این ترانه‌ها شامل ترانه‌های شاد، ملایم، سنتی و پاپ بوده است.

آهنگ‌های جهان‌بخش پازوکی را تنظیم‌کننده‌گان مختلفی تنظیم کرده‌اند از جمله: استاد جواد معروفی، واروژان، ناصر چشم‌آذر، منوچهر چشم‌آذر، کاظم عالمی، امیربدخش و لقمان ادهمی و نیز تعدادی دیگر از تنظیم‌کننده‌گان، در زیبایی‌های آثار استاد پازوکی سهیم بوده‌اند.

آقای پازوکی هم‌چنین گفتند که مضمون ترانه‌های‌شان را از خودِ مردم می‌گرفتند، و در واقع سوژه‌ی ترانه‌های‌شان، بر اساس شادی‌ها، غم‌ها، زمزمه‌ها و گلایه‌های مردم بوده است.

استاد پازوکی در برنامه‌ی «دو روز اول» شعری تازه به نام «ایران من» را دکلمه کردند و مژده دادند که این ترانه را به‌زودی با صدایی رسا و گیرا و سوخته‌دل خواهید شنید. این ترانه هم‌اینک در مرحله‌ی تنظیم است. ترانه‌ی «ایران من» با این بیت‌ها آغاز می‌شود:

پرسند بزرگ‌ترین غم عالم چیست؟

گویم که انتظار و هجران باشد

من بزرگ‌ترین آرزویم در دنیا

رفتن و طواف خاک ایران باشد

من بذر امیدی که به دل کاشته‌ام

هرلحظه در انتظار باران باشد...

 

با آرزوی سلامتی و شادمانی و آرامش و موفقیت روزافزون، برای استاد بزرگوار موسیقی ایران، آقای جهان‌بخش پازوکی.

 

آنسه امیری - مجله‌ی اپیزود ، شماره‌ی هفتادوسه

هفتم آذرماه 1388 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved