سردیس طلایی دورهی هخامنشی

این سردیس به بلندی 11.3 سانتی‌متر متعلق به گنجینه‌ی«آمودریا» از دوره‌ی هخامنشی است. این اثر که جنس آن طلاست در تخت کواد (قباد) تاجیکستان بافته شده و اکنون در موزه‌ی بریتانیا نگهداری می‌شود.

گنجینه‌ی «آمودریا» مهم‌ترین مجموعه‌ی آثار با جنس طلا و نقره است که از دوره‌ی هخامنشی به جا مانده است. این گنجینه در ساحل رود آمودریا (جیحون) یافته شده و بیش‌تر آثار آن متعلق به سده‌ی چهارم و پنجم پیش از میلاد است.

بیش‌تر آثار این مجموعه، دارای سبکی است که به عنوان سبک شناخته شده در دربار هخامنشی مشهور است. البته این سردیس ممکن است که یک تولید محلی باشد. این اثر صورت جوان بدون ریشی را نشان می‌دهد که گوش‌هایش نیز (برای گوش‌واره) سوراخ شده بود. ممکن است این سردیس بخشی از مجسمه‌ای باشد که جنس دیگری مانند چوب داشته است.

برگرفته از وب‌سایت موزه‌ی بریتانیا

 

 

تندیس شاه ساسانی

این تندیس در موزه‌ی«فیلد» در ایالت ایلینوی امریکا قرار دارد. گروه کاوشگری کیش، هفت ساختمان را از زیر خاک بیرون کشیدند که بر دیوارهای آن‌ها گچ‌بری وجود داشت.

اثر بالا تندیس یکی از شاهان ساسانی است که در این کاوش یافته شده است. با توجه به فُرم تاج، حدس زده می‌شود که این اثر، شاپور دوم (310 تا 379 میلادی) یا بهرام (420 تا 438 میلادی) باشد.

برگرفته از وب‌سایت موزه‌ی فیلد

 

 

تندیس طلایی متعلق به شهر شوش، ساخت 3400 سال پیش

این تندیس طلایی، به بلندی هفتادوپنج سانتی‌متر و پهنای سی‌وچهار سانتی‌متر، در هزاروچهارصد سال پیش از میلاد، در دوره‌ی ایلامیان میانه در شهر شوش ساخته شده و اکنون در موزه‌ی «لوور» نگهداری می‌شود. این شیء به همراه اشیای دیگری که بیش‌ترشان از مواد بسیار ارزش‌مندی ساخته شده بودند، در نزدیکی نیایش‌گاه«اینشوشیناک» خدای بزرگ شهر یافته شد. با توجه به این‌که جنس تندیس طلاست و نیز با کنکاش در مدل لباس و فرم آرایش مو، می‌توان نتیجه گرفت که به احتمال بسیار زیاد این شخص شاه بوده است.

این مجسمه، لباس بلندی با آستین‌های بلند به تن دارد و بخش دامن لباس، دارای حاشیه است و نقاطی در آن کنده‌کاری شده و بخش بالای لباس نیز نقش رز مانندی دارد.

در طراحیِ صورت دقت دوچندانی به کار رفته است.  چشمان درشت در زیر ابروان بهم پیوسته‌ی پُرپشت و ریشی که از روی گونه‌ها شروع می‌شود و به صورت موج‌دار تا سینه پایین می‌آید و در نهایت به صورت افقی آرایش شده است. این شخص دست راست خود را بالا برده است که نشانه‌ی نیایش است و با دست چپ خود، بُز کوچکی را به عنوان پیشکش حمل می‌کند.

منبع: وب‌سایت موزره‌ی لوور

 

 

جام با نقش هیولایی دوسر از تمدن مارلیک

این جام به بلندی یازده سانتی‌متر و قطر یازده سانتی‌متر ساخت 1400 تا 1200 پیش از میلاد در مارلیک (در استان گیلان کنونی) بوده و اکنون در موزه‌ی لوور نگهداری می‌شود. از تمدن مارلیک، سرامیک‌ها و ظروف زیادی از طلا و نقره به دست آمده است. این جام از الکتروم که آلیاژی از طلا و نقره است، ساخته شده است.

مردمان مارلیک اسب سوارانی بودند که زنده‌گی عشایری داشتند. آن‌ها از خطی برای نوشتن استفاده نمی‌کردند. بیش‌تر آثار به دست آمده از مارلیک متعلق به دوره‌ی آهن یک، یعنی 3400 تا 3200 سال پیش، است. اهالی مارلیک را می‌توان نخستین اقوام هندو اروپایی به شمار آورد که در فلات ایران ساکن شدند. گلدان‌های بزرگ و جام‌های ارزش‌مند، جزو متداول‌ترین وسایلی بوده که اهالی مارلیک به همراه مُرده‌گان دفن می‌کردند.

نقش این جام هیولای دوسری است که دارای سر و بدن پلنگ یا یوزپلنگ است که پشمی نقطه‌دار دارد. ولی این موجود دارای بال و هم‌چنین بازوان و دستان انسانی است. بخش پایینی بدن مارمانند است که در نهایت به پنجه‌هایی شاهین‌وار ختم می‌شود. هر بخش بدن، بسته به جانور مختلف طراحی شده، نقاط دایره‌وار برای بخش گربه‌سان، طراحی پوست مار برای بخش پایینی بدن و هم‌چنین بدن ظریف برای آهوان.

این موجود ترکیبی، شاید به عنوان ارباب جانوران تجسم می‌شده است. دوسر بودن این موجود، از تمدن آشور وام گرفته شده و نشان می‌دهد مردمان عشایر مارلیک با امپراطوری آشور مرتبط بودند.

برگرفته از وب‌سایت موزه‌ی لوور

 

منبع: وبلاگ رایکا، شب‌های بی‌سحر

 

 فرید ستوده - مجله‌ی اپیزود ، شماره‌ی هفتادودو

سی‌ام آبان ماه 1388 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved