روز چهارشنبه و در سى‌اُمين سالگرد اشغال سفارت امريكا در تهران از سوى«دانشجويان مسلمان پيرو خط امام» ده‌ها هزار معترض به نتيجه‌ی انتخابات دهم رياست جمهورى، براى چندمين بار به خيابان‌ها ريختند و اقدام به سر دادن شعارهاى ضد دولتى كردند.

بنابر گزارش رادیو فردا، تظاهركننده‌گان از چند خيابان و ميدان اصلى تهران به‌ويژه ميدان هفت تير، به طرف محل سفارت سابق امريكا در خيابان طالقانى حركت كردند، ولى با پرتاب گاز اشك‌آور و ضرب و شتم شديد نيروهاى امنيتى و بسيجى روبه‌رو شدند. جریان این برخورد، تعدادی از تظاهر کننده‌گان بازداشت شدند ولی مقام‌های امنیتی هنوز آماری از تعداد دستگیر شده‌گان منتشر نکرده اند.

معترضان در این راه‌پيمايى شعارهاى «مرگ بر روسيه»، «خامنه اى قاتله، ولايت‌اش باطله»، «مرگ بر ديكتاتور» و «يا حسين، مير حسين» سر دادند.

گزارش‌هاى دريافتى راديو فردا حاكى است كه در اين روز، مهدى كروبى از رهبران مخالف دولت، از سوى لباس شخصى‌ها مورد حمله قرار گرفت و به گفته‌ی پسر او، به سمت وى گاز اشك‌آور شليك شد. در اين حمله، دو تن از محافظان آقاى كروبى مجروح شدند كه يكى از آن‌ها براى درمان به بيمارستان منتقل شد.

از ساعت‌ها قبل از آغاز راه‌پيمايى سیزده آبان توسط معترضان، صدها نيروى ضد شورش در نقاط حساس تهران مستقر شده و خيابان‌هاى منتهى به محل سفارت سابق امريكا را به کنترل خود در آوردند. اين نخستين بار در تاريخ جمهورى اسلامى است كه مراسم سیزده آبان به صحنه‌ی درگيرى مخالفان با نيروهاى امنيتى تبديل مى‌شود. در سال‌های گذشته، از اين روز براى نشان دادن اعتراض به سياست‌هاى داخلى حکومت ایران استفاده می‌شد.

وب‌سایت «گویانیوز» دیده‌های یک شاهد عینی را در تظاهرات روز سیزدهم آبان این‌گونه می‌نویسد: ا

در مسير حرکت من امروز بلوار کشاورز، ميدان ولي‌عصر، کريم‌خان، هفت تير، تخت طاووس، عباس‌آباد و ميدان آرژانتين پُر از مردم بود و هر گوشه که امکان‌اش فراهم بود جوانان دسته دسته راهپيمایی می‌کردند و شعار می‌دادند. دانشگاه تهران و پلی‌تکنيک کاملن محاصره بود.
نيروهای ضد شورش و بسيج و لباس شخصی هم مثل هميشه با خشونت و وحشی‌گری تمام به جان مردم افتاده بودند. از شدت گاز اشک‌آور و گاز فلفل تنفس مشکل شده بود.

تا حدود ساعت دو بعدازظهر شعارهای مردم ادامه داشت. شعارها روز به روز راديکال‌تر می‌شوند و مردم ديگر بدون ترس شعار می‌دهند. واقعن با وجودی که چند هفته از روز قدس و چند ماه از انتخابات ‌گذشته، ولی مردم با همان شور و اعتقاد در خيابان‌ها حضور داشتند؛ از «الله اکبر» ديشب معلوم بود امروز يک روز خاص خواهد بود. حاکمان واقعا ديگر کاری از دستشان ساخته نيست.

وب‌سایت رادیو فردا در باره‌ی تظاهرات روز سیزده آبان در شهرهای مختلف ایران گزارش داد: درگيرى شديد ميان مخالفان دولت و نيروهاى امنيتى در روز سیزده آبان در شهرهاى مختلف ايران بازتاب وسيعى در رسانه‌هاى جهان داشته است و روزنامه‌ها و تلويزيون‌هاى امريكا، بريتانيا و جهان عرب، به بازتاب اخبار و تحليل تحولات اين روز پرداختند. رسانه‌هاى امريكايى با پوشش وسيع رويداهاى روز چهارشنبه ايران و درگيرى ميان معترضان با پليس ضد شورش، تحليل‌های خود را پيرامون وقايع چند ماه گذشته و هم‌چنين گسترش نا آرامى‌ها به شهرهاى مختلف ارایه کردند.ا

در تظاهرات روز چهارشنبه علاوه بر تهران، شهرهاى رشت، اهواز، اصفهان، شهركرد، قزوين، شيراز و تبريز نيز شاهد حضور معترضان در تظاهرات اعتراضى بر ضد دولت و رهبر جمهورى اسلامى بود. رسانه‌هاى امريكا هم‌چنين به تقارن اين برخوردها در سال‌روز اشغال سفارت امريكا و گروگان گيرى پنجاه‌ودو ديپلمات اين كشور اشاره كرده و فرياد «مرگ بر امريكا» را كه قريب سى سال در تهران طنين مى‌افكند، شعارى كهنه قلمداد كردند كه اكنون به فرياد «مرگ بر ديكتاتور» تبديل شده است.

روزنامه‌ی «نيويورك تايمز» در شماره‌ی روز چهارشنبه‌ی خود نوشته است: «بحران سياسى كه به دنبال انتخابات خرداد ماه گذشته آغاز شد، نشان مى‌دهد كه قدرت سياسى در ايران تا چه حد دگرگون شده و سياست تا چه ميزان رشد كرده است.»
«نيويورك تايمز» هم‌چنين با اشاره به نام‌هايى چون محسن ميردامادى، از نخستين اعضاى «دانشجويان مسلمان پیرو خط امام» مى‌نويسد: كسانى كه با اشغال سفارت امريكا در تهران و گروگان گرفتن ديپلمات‌هاى امريكايى، از آيت‌الله خمينى لقب «قهرمان» گرفته بودند، امروز به اتهام «دشمنى با مملكت» به زندان افتاده‌اند.

اين روزنامه‌ی امريكايى در پايان به اظهار نظر آيت‌الله منتظرى، مرجع تقليد شيعه، اشاره كرده و نوشته است كه وى به عنوان يكى از نزديك‌ترين ياران خمينى، اشغال سفارت امريكا را يك «اشتباه» مى‌خواند.

روزنامه امريكايى «لس‌انجلس تايمز» در گزارشى از روز سیزده آبان از يك زن حاضر در تظاهرات نقل مى‌كند كه گفته است: «يك پليس به شدت با باتوم مرا مورد ضرب و شتم قرار داد و اين درحالى بود كه پليس ديگر از روى ترحم درخواست مى‌كرد كه همكار وى، كتك زدن مرا متوقف كند.» اين زن با اين حال گفته است: «اما من نترسيده‌ام و تا پايان راه به اعتراض خود ادامه مى‌دهم.»

روزنامه‌ی «وال استريت ژورنال» نيز اين شعار تظاهركننده‌گان را مورد توجه قرار داده است كه خطاب به ريس جمهور امريكا گفته‌اند: «اوباما، اوباما، يا با اونا، يا با ما». به گفته‌ی اين روزنامه، چنين شعارى يك پيام به آقاى اوباما است.
وال استريت ژورنال، راه‌پيمايى مخالفان در روز سیزدهم آبان را «چالشى اساسى» براى محمود احمدى‌نژاد، رييس دولت دهم و هم‌چنين روحانيون محافظه كار حاكم بر جمهورى اسلامى، به‌ويژه آيت‌الله خامنه‌اى دانسته است.

به گفته‌ی اين روزنامه، جمهورى اسلامى ماه‌هاست كه تلاش مى‌كند تا بر نا آرامى‌هاى درحال غليان سرپوش بگذارد ولى رهبران مخالفان، به نحو فزاينده‌اى مراسم مختلف دولتى از جمله «روز قدس» را مصادره كرده و از آن براى سرازير شدن به خيابان‌ها و بيان اعتراض‌هاى خود استفاده مى كنند.

شبكه‌هاى تلويزيونى سراسرى امريكا، نيز صحنه‌هايى از تظاهرات و شعارهاى «ضد ديكتاتورى» معترضان را كه از طريق شهروندان ايرانى دريافت كرده‌اند، براى ميليون‌ها بيننده‌ی خود پخش كردند.

روزنامه‌ی «گاردين» نيز در گزارشی با عنوان «معترضان، مراسم سى‌اُمين سالگرد اشغال سفارت امريكا را مصادره كردند» به «لگد مال» كردن پوسترى از على خامنه‌اى، رهبر جمهورى اسلامى، از سوى تظاهر كننده‌گان سیزده آبان اشاره كرده و خشونت به كار گرفته شده عليه معترضان را بى‌سابقه دانست. اين روزنامه مى نويسد: «شاهدان گفته‌اند رفتار نيروهاى امنيتى نسبت به ماه سپتامبر (روز قدس) وحشيانه‌تر شده است.»

گاردين از يك ايرانى نقل‌قول مى‌كند كه گفته است: «من تا كنون چنين خشونتى را نديده‌ام.»

يك تظاهركننده‌ی ديگر نيز گفته است: «ما راه‌پيمايى مسالمت‌آميز خود را آغاز كرديم ولى بلافاصله پليس ضد شورش با باتوم و گاز اشك‌آور در خيابان ولى‌عصر به ما حمله كرد. من افرادى را ديدم كه بدجورى از سر آن‌ها خون جارى شده بود.»

از سوى ديگر، رسانه‌هاى عرب‌زبان نيز به پوشش اخبار درگيرى‌هاى روز سیزده آبان پرداخته و بخش عمده‌اى از گزارش‌هاى خود را به ايران اختصاص دادند.

شبكه‌ی تلويزيونى «العربيه» در گزارش‌هاى خود اعلام كرد: نيروهاى پليس با هواداران ميرحسين موسوى در خيابان‌هاى تهران درگير شده و عده اى و از آن جمله يكى از خويشاوندان «ندا آقا سلطان» توسط نيروهاى امنيتى دستگير شده‌اند.

تلويزيون الجزيره عربى و انگليسى نيز در بخش‌هاى مختلف خبرى خود، درگيرى‌هاى روز چهارشنبه‌ی تهران را در صدر خبرهاى خود پوشش دادند.

روزنامه‌ی «الشرق الاوسط»، چاپ لندن، در مقاله‌اى به قلم «عبدالرحمان الراشد» مى‌پرسد كه پس از گذشت سى سال از اشغال سفارت امريكا در تهران چه اتفاقى افتاده است؟ وى در پاسخ مى‌گويد، همه از آن‌چه كه در گذشته اتفاق افتاده است توبه كرده‌اند.

به نوشته‌ی اين روزنامه، «بسيارى از فعالان قديمى اكنون افكار انقلابى را كنار گذاشته‌اند و اكثريت مردم ديگر نه با انقلاب كارى دارند، نه با صدور آن، و نه با اعراب و پاكستانى‌ها و يا امريكایی‌ها. آن‌ها خواستار تغيير اوضاع سخت و دشوار خود هستند.» اما اين درحالى است كه به گفته‌ی عبدالرحمان الراشد، رهبران ايران در پى يافتن راه حلى براى لبنان، فلسطين و يمن هستند.

نويسنده‌ی اين مقاله در پايان مى‌نويسد: «رهبران كنونى ايران همان اشتباهى را مى‌كنند كه حكومت شاه در پايان كار خود انجام داد و آن عدم توجه به خواسته‌هاى ميليون‌ها ايرانى است.»

هم‌چنین به دنبال بروز درگيرى‌هاى شديد ميان معترضان با نيروهاى بسيجى و انتظامى جمهورى اسلامى ایران در جریان راه‌پيمايى روز سیزده آبان، كاخ سفيد امريكا خواستار پايان خشونت در ايران شد.

به گزارش رادیو فردا، رابرت گيبس، سخنگوى كاخ سفيد، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: دولت باراك اوباما از نزديك تحولات مربوط به نا آرامى ها در ايران را دنبال مى‌كند و «عميقن اميدوار است كه خشونت گسترش پيدا نكند.» وى اظهار داشت: «ما گزارش‌هاى مربوط به درگيرى‌ها را ديده ايم و آن را دنبال مى‌كنيم و هم‌چنان از نزديك اين تحولات را تعقيب مى‌كنيم.»

در همین حال، فرانسه نیز با محکوم کردن استفاده از خشونت توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی علیه معترضان، این اقدام را «سرکوب خشونت‌بار تظاهرات مسالمت‌آمیز در تهران» توصیف کرد. یک سخنگوی وزارت امور خارجه‌ی این کشور گفته است: ما این «موج سرکوب و خشونت» علیه تظاهرات مسالمت‌آمیز شهروندان ایرانی را محکوم می‌کنیم.

روزنامه‌ی ژاپنی «یومیوری» نیز روز پنج‌شنبه گزارش داد که رژیم حاکم بر ایران که نگران گسترده‌تر شدن تظاهرات مردمی علیه خود است، در روز سیزده آبان، هزاران نیروی امنیتی را در تهران مستقر کرده است. بزرگ‌ترین روزنامه‌ی ژاپن نوشت که با وجود استقرار این نیروهای امنیتی، در روز سیزده آبان، ده‌ها هزار تن از مردم ایران در تهران دست به تظاهرات اعتراض‌آمیز بر علیه دولت زدند.

به گزارش «یومیوری» به دلیل سرکوب تظاهرکننده‌گان از سوی نیروهای امنیتی، چندین تن از مردم زخمی شده‌اند. این روزنامه‌ی ژاپنی نوشت که به علت سرکوب شدید مردم معترض ایران از سوی نیروهای امنیتی در تظاهرات پیشین، مخالفین حکومت ایران روز سیزده آبان را برای تظاهرات انتخاب کردند.

یومیوری می‌نویسد که در میدان هفت تیر ایرانیان تظاهرکننده، شعار «مرگ بر دیکتاتور» می‌دادند که منظور آن‌ها خامنه‌ای رهبر انقلاب بوده است. رسانه‌های دیگر ژاپنی نیز هم‌زمان با بازتاب تظاهرات اعتراض‌آمیز مردم ایران بر علیه حکومت در روز سیزده آبان گزارش دادند که دولت ایران به مناسبت سالگرد اشغال سفارت امریکا، به‌صورت سازمان یافته، دانش‌آموزان مدارس و یا نیروهای هوادار خود را در برابر سفارت امریکا جمع کرده بوده است.

به گزارش صدای امریکا، «نيويورک تايمز» نوشت: معترضان در سيزده آبان شعارهايی حاکی از ناشکيبايی خود در مورد سياست گفت‌وگوی پرزيدنت اوباما با دولت ايران دادند.

روزنامه‌ی گاردین نیز نوشت: گزارش‌های معتبری از وقوع راه‌پيمايی معترضان در شهرهای شيراز، اصفهان و رشت در سيزدهم آبان ماه مخابره شده است.

روز چهارشنبه بار ديگر مراسم سیزده آبان، ايران را در صدر خبرها قرار داد تا سی سال پس از حادثه‌ی اشغال سفارت امريکا در تهران، فرصتی برای مرور آن حادثه از سوی فعالان سياسی و حتا رهبران دو کشور فراهم شود که هريک ديدگاه‌هايی کاملن متفاوت ابراز کنند. مراسم چهارشنبه  اما در فضايی ديگرگونه و فارغ از شعارهای رسمی برگزار شد تا بار ديگر ثابت شود که جنبش سبز، راه خود را از ديدگاه‌های رسمی حکومتی جدا کرده است.

شايد اولين بار اين تفاوت در مراسم روز قدس آشکار شد. هنگامی که در تربيون‌های رسمی، شعارهايی در مورد فلسطين داده می‌شد، بسياری نه تنها آن شعارها را تکرار نکردند، بلکه بر عليه متحدان رسمی جمهوری اسلامی از جمله روسيه شعار دادند. سیزده آبان که در تقويم رسمی جمهوری اسلامی روز مبارزه با استکبار ناميده شده، در سال‌های گذشته و به‌ويژه پس از درگذشت آقای خمينی به مراسمی رسمی تبديل شد که سازمان تبليغات اسلامی آن را برگزار می‌کرد. گروهی در برابر سفارت سابق امريکا گرد مي‌آمدند و عليه امريکا و حتا در صورت لزوم، برخی جناح های داخلی شعار می‌دادند و پس از مدتی پراکنده می‌شدند.

دولت تصور می‌کرد و می‌کوشيد که روز چهارشنبه هم طبق همين روال، برنامه‌ی مشابهی را برگزار کند، اما جنبش اعتراضی، آن را طبق خواست خود و با حداقل آزادی ممکن بر گزار کرد. روز چهارشنبه درحالی که دکتر غلامعلی حدادعادل در برابر سفارت سابق امريکا سخنرانی می‌کرد و نيروهای امنيتی شهر را تحت کنترل گرفته بودند، مردم به خيابان‌ها آمدند و به‌جای شعارهای رسمی، عليه حکومت و دولت احمدی‌نژاد شعار دادند، شعارهايی که هزينه‌اش با يورش نيروهای رسمی پليس و لباس شخصی‌ها و پرتاب گازهای اشک‌آور پرداخت شد و مجروحانی برجای گذاشت که هنوز از سرنوشت آنان خبری در دست نيست.

 

 مجله‌ی اپیزود ، شماره‌ی هفتاد

 شانزدهم آبان ماه 1388 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved