tarikh-neveshtha

افسانه ی شکست ها و پیروزی های تاریخی افراد مختلف در تمام دوران ها، همواره به یادها مانده و از آنان اسطوره های تاریخی ساخته است.

بناهای تاریخی هم مثل انسان ها در طول قرون متمادی تاریخ، به پیروزی و شکست رسیده اند. این بناها را نیز چون نام اسطوره های تاریخی باید به خاطر سپرد.

معبد آرتمیس در «افوسوس» کشور «ترکیه» یکی از زیباترین بناهای دوران گذشته بود. این بنا صد ستون مرمری زیبا داشت که ارتفاع هر کدام از ستون ها پانزده متر بود. این بنا در واقع یکی از عجایب هفت گانه به حساب می آید.

وسعت این معبد چندین برابر وسعت «آکرو پلیس» در «آتن» بود. می توان گفت که معبد آرتمیس در طی قرن ها، شکست ها و پیروزی های بسیاری را شاهد بود و خود نیز عاقبت مقاومت تاریخی اش را از دست داد و به شکست همیشه دچار شد.

معبد آرتمیس در ششصد سال پیش از میلاد ساخته شد و در پانصد و پنجاه سال پیش از میلاد هم دچار آتش سوزی شد و به کلی سوخت. بعد از این حادثه، آن را مجدد به شکل بسیار زیباتر و عظیم تری باز سازی کردند. پیروزی بعد از شکست.

اما این معبد برای بار دوم نیز به دام آتش افتاد و البته این بار آتش سوزی عمدی بود. شخصی به نام «هروستراتوس» برای به یاد ماندن نام اش در تاریخ این معبد را به آتش کشید.

شکستی دوباره، اما معبد آرتمیس باز هم این شکست را تحمل نکرد. این معبد دوباره به اندازه ی بزرگ تر و بسیار بهتر از قبل ساخته شد. معبد آرتمیس بسیار زیبا بود و داخل معبد با مجسمه های بی نظیر تزیین شده بود.

معبد آرتمیس در پیروزی مجدد خود استوار ماند تا این که در سال 262 پس از میلاد ، بر اثر هجوم «بربرها» برای همیشه از صفحه تاریخ محو شد و هرگز دوباره ساخته نشد. آن چه که از این معبد باقی مانده بود نیز بر اثر زلزله های متعدد، به طور کامل از بین رفت و نام معبد آرتمیس در جرگه ی شکست خورده گان تاریخی نوشته شد.

مقبره ی«هاليکارناسوس» بنای تاریخی دیگری ست در کشور«ترکیه» که البته دیگر اثری از آثارش به جا نمانده است.

این مکان در قرن چهارم پیش از میلاد مسیح، مکانی بسيار پرابهت و پر عظمت بود این بنا به شکلی زيبا با ستون ها و مجسمه های بی نظیر تزيين شده بود. آذین بندی سقف این مقبره با مجسمه های اسب های مختلف بود. اسب هایی که ارابه ی شاه ماسالوس و همسرش ملکه آرتمیسا را می- کشیدند.

این مقبره ی مرمری، ارتفاعی به بلندی یک ساختمان چهارده طبقه داشت و از نظر استراتژیکی، دامنه ی کوه مشرف به هالیکار ناسوس و خلیج آن بود.

شاه ماسالوس تنها حاکم یک ایالت معمولی در بین امپراتوری های عظیم ایرانی در دو هزار سیصد سال پیش بود. در سال 353 پیش از میلاد ملکه آرتمیسیا برای قدردانی از همسرش، فرمان ساختن این مقبره را در هالیکارناسوس صادر کرد و برای رسیدن به هدف اش، بهترین هنرمندان و مجسمه سازان آن دوران را گرد آورد که این بنا را ساختند.

ملکه آرتميسيا دو سال پس از همسرش، شاه ماسالوس که برادرش هم بود در گذشت. او در نیز در کنار شاه ماسالوس درهمین مقبره هالیکار ناسوس دفن کردند، مقبره ای که خود فرمان ساختن اش را صادر کرده بود.

مقبره ی"هالیکار ناسوس" هفده قرن پا برجا ماند و سرانجام در هزار و چهارصد سال پس از ميلاد، بر اثر زلزله فرو ريخت.

به نظر می رسد که زلزله، با بناهای تاریخی کشور ترکیه سر سازگاری ندارد.

کامیار فرمندیان - مجله اپیزود ، شماره هفت

بیست و ششم امرداد 1387 خورشیدی

Home