khabar-neveshtha

بخش دوم

Coliseum معروفترین آمفی‌تئاتر دایره‌وار(بیضی) عظیم تاریخی که تعداد ردیف‌های صندلی آن به تعداد پنجاه‌هزار ودارای هشتاد در ورودی است.

واژه‌ی کلوسئوم به معنی «جایگاه بزرگ» نام دیگر آن آمفی‌تئاتر فلاویوسی(amphitheaterum flaviusi) است. ساخت کولوسئوم توسط Vespasian (وسپاسین)امپراتور سال‌های 69 تا 70 روم پایه‌گذاری شد، پس از آن پسرش Titus)تیتوس)در سال هشتاد بعد از میلاد آن‌را بنا کرد، که نهايتن توسط Domitian)دومتین)برادر Titus که در سال هشتادويك بر وی غلبه کرد و بر جایگاه امپراتور روم نشست، کامل شد و به پایان رسید.

کولوسئوم به عنوان اولین آمفی‌تئاتر دائمی و مانده‌گار ساخته شده در روم، در زمین‌های باتلاقی ما بین تپه‌های Esquiline)اسکوئیلین) و Caelian(کائلین) واقع شده بود. در این مجموعه امپراتور روم شاهد فجیع‌ترین جنایات به شکل کشتار برده‌گان و مسیحیان بوده‌است. نبرد‌های خونین بر سر مرگ و زنده‌گی گلادیاتور‌ها یکی از سرگرمی‌های روزانه‌ی امپراتوران و اشرافیان روم بوده‌. قدمت تاریخی و شکوه و جلال این عمارت از یک سو و کارآمدی آن برای اجرای نمایش و امکان کنترل جمعیت، از سوی دیگر، باعث شد این سالن یکی از بزرگ‌ترین بناهای معماری روم باستان به شمار می‌رفت.

پلان این مجموعه به شکل بیضی به قطر‌های 188 و 156 متر زیر بنای آن حدود شش جریب است. ارتفاع آن تقريبن به اندازه‌ی یک ساختمان پانزده طبقه می‌رسد(حدود48متر) کف صحنه چوبی است و در زیر آن مجموعه‌ای از اتاق‌ها و گذرگاه‌ها برای عبور حیوانات وحشی و سایر تدارکات لازم جهت راه‌اندازی و اجرای نمایش قرار گرفته‌است. تعداد هشتاد دیوار به عنوان تکیه‌گاه برای طاق‌های گنبدی شکل، گذرگاه‌ها، پلکان و ردیف‌های صندلی، روی صحنه قرار گرفته‌است. لبه‌ی بیرونی طاق‌های متوالی باعث اتصال طبقات مختلف و پلکان بین آن‌ها به یک‌دیگر شده‌است.

نمای داخلی Coliseum از بالا سه ردیف طاق‌های گنبدی‌شکل رودرروی ستون‌ها و سر ستون‌ها قرار گرفته‌اند. در ستون‌های طبقه‌ی اول سبک معماری دوریک (Doric)، در طبقه‌ی دوم سبک ایونیک (Ionic)، و در طبقه‌ی سوم سبک قرنتی (Corinthian) که نزدیک به سبک کلاسیک یونان بود، به کار رفته‌است.

این بنا به دلیل عبور و مرور آسان جمعیت به داخل و خارج میدان یکی از شاه‌کار‌های مهندسی است. در بالای این سه طبقه‌ی اصلی، طبقه‌ی زیرشیروانی شامل ستون‌های مستطیل شکل سبک قرنتی قرار دارد، فضای بین ستون‌ها با چهل عدد پنجره‌ی کوچک مستطیل شکل پر شده‌است.

در قسمت بالا، دیوارکوب‌ها و بندگاه‌هایی وجود دارد که تیرک‌هایی را که سایه‌بان‌ها به آن‌ها آویزان است، نگه داشته‌اند. در ساخت عمارت، با دقت بسیاری از انواع ترکیبات ساختمانی استفاده شده، برای فونداسیون از بتون و برای ستون‌ها و طاق‌ها از سنگ آهک (تراورتن) استفاده شده، در ستون‌های به کار رفته برای دیوار دو طبقه‌ی زیرین، از نوعی سنگ متخلخل به نام توفا (Tufa) استفاده شده‌است. برای طبقات فوقانی و بيش‌ترطاق‌ها، از آجر بتونی استفاده شده‌است.

ماچو پیچو به اسپانیایی: Machu Picchu، به معنی قله‌ی قدیمی، از آثار دوره‌ی اینکاها است که در ارتفاع 430٬2 متری از سطح دریا در دامنه‌ی کوه در بالای دره‌ی اوروباما در کشور پرو و در هفتاد کیلومتری شمال کوسکو قرار گرفته‌است. از سمت بالا، در صخره‌ی ماچو پیچو، یک صفحه‌ی سنگی عمودی ششصد متری قرار دارد که در انتها به رودخانه‌ی اوروباما می‌رسد. مکان این شهر جزو اسرار نظامی بوده‌است. اغلب اوقات از آن به‌عنوان «شهر گمشده‌ی اینکاها» یاد می‌شود. ماچو پیچو احتمالن شناخته شده‌ترین نماد امپراتوری اینکاها است.

این شهر در حدود سال 1450 میلادی ساخته‌شده‌ و صدها سال پیش در زمان فتح «اینکاها» توسط اسپانیایی‌ها متروک شده، برای قرن‌ها فراموش شده ‌بود و به جز عده‌ای از مردم محلی، کسی از آن نامی به خاطر نداشته است. این اثر در سال 1911 میلادی توسط هیرام بینگهام، تاریخ‌شناس امریکایی به جهانیان معرفی‌شد. او به‌وسیلهٔ راهنمایی محلیانی که گهگاه به سایت مراجعه می‌کردند به آنجا هدایت شد.

بینگهام مطالعات باستان‌شناسی را انجام داد و تحقیقات‌اش را درباره‌ی آن محل کامل کرد و آن را «شهر گمشده‌ی اینکاها» که نام اولین کتاب‌اش نیز بود، نامید. او هرگز اعتباری برای کسانی که او را به آن محل راهنمایی کردنند قائل نشد و آن را یک شایعه‌ی محلی نام نهاد. پس از آن، ماچو پیچو به یکی از مناطق جذب توریست تبدیل ‌شد و در سال 1981 میلادی در فهرست آثار کشور پرو و در سال 1983 میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این اثر هم اکنون به عنوان یکی از عجایب هفت‌گانه‌ی جدید شناخته می‌شود.

ماچو پیچو با دیوارهای سنگی جلا داده‌شده، مطابق با معماری کلاسیک اینکاها ساخته شده‌است. اولین بنای این مجموعه این‌تی‌هوآتانا (به اسپانیایی: Intihuatana)، معبد خورشید که اطاقی با سه پنجره و در منطقه‌ای از ماچو پیچو که باستان‌شناسان آن را منطقه‌ی مقدس می‌نامند، قرار دارد. در سال 2003 میلادی تعداد توریست‌های این شهر باستانی چهارصدهزار نفر بوده‌است. در سپتامبر 2007 میلادی، پرو و دانشگاه ییل به توافقی مبنی بر استرداد صنایع دستی برداشته‌شده از ماچو پیچو در اوایل قرن بیستم میلادی توسط هیرام بینگهام دست یافتند.

این‌تی‌هوآتانا (به انگلیسی: ‎Intihuatanais ‏)، تصور می‌شود یک ساعت نجومی است که توسط اینکاها طراحی و ساخته شده‌است.

بینگهام در حال جست‌وجو برای یافتن شهر ویکتوس، آخرین پناهگاه و موضع ایستاده‌گی اینکاها در دوران تسلط اسپانیا بر پرو بود. در سال 1911 میلادی، بعد از سال‌ها کاوش و سفر در حوالی منطقه، او توسط کو‌اِن‌چو‌آنز (به اسپانیایی: Quechuans) که در ماچو پیچو و در زیرساخت‌های اصلی شهر زنده‌گی می‌کرد به دژ هدایت شد. او چندین سفر دیگر انجام داد و حفاری‌هایی را نیز در سایت در حوالی سال 1915 میلادی هدایت کرد. او کتاب‌ها و مقالاتی درباره‌ی کشف «ماچو پیچو» نوشت.

سیمون ویسبارد، کاوشگر قدیمی کوسکو، مدعی است که «انریک پالما»، «گابینو سانچز» و» آگوستین لیزاراگا» که اسامی‌شان بر روی یکی از صخره‌ها در آن‌جا در تاریخ چهاردهم ژوئیه‌ی سال 1901 میلادی حک شده‌است، قبل از بینگهام آن‌جا را کشف کرده‌بودند. هم‌چنین، در سال 1904 میلادی، یک مهندس به نام فرانکلین ظاهرن اشاره‌ای به خرابه‌ها از فاصله‌ی دور داشته‌است. بنابر ادعای خانواده‌ی پِین، او به توماس پِین، مُبلغ مذهبی که در آن مکان زنده‌گی می‌کرده، درباره‌ی این محل گفته است. در سال 1906 میلادی، «پین» و مُبلغی دیگر به نام «استوارت ای مک نارین» (1867 تا 1965 میلادی) ظاهرن به محل خرابه‌ها صعود کرده‌اند.

در سال 1913، این مکان بعد از این‌که انجمن جغرافیای ملی (به انگلیسی ‎National Geographic Society ‏) بحث‌های ماه آوریل را به‌طور کامل به آن اختصاص داد، شهرت بسیاری پیدا کرد. در سال 1981 میلادی منطقه‌ای به وسعت 92.325 کیلومتر مربع که ماچو پیچو را احاطه کرده‌بود، جزو میراث تاریخی پرو به ثبت رسید. این منطقه تنها به این خرابه‌ها محدود نمی‌شد بلکه شامل مناظر طبیعی منطقه‌ای نیز می‌شود.

ماچو پیچو به‌عنوان میراث جهانی یونسکو در سال 1983 میلادی به ثبت رسید. و این منطقه «یک شاهکار خالص معماری و نشانه‌ای منحصر به فرد از تمدن اینکاها» نامیده شد. این اثر هم اکنون به عنوان یکی از عجایب هفت‌گانه‌ی جدید شناخته می‌شود.

ماچو پیچو که جزو میراث ثبت شده‌ی یونسکو می‌باشد به‌عنوان پر بازدیدترین مکان توریستی کشور «پرو» و مهم‌ترین منبع درآمد، به‌طور پیوسته در معرض خطرهای اقتصادی و تجاری قراردارد. در اواخر 1990 میلادی، دولت پرو اجازه‌ی ساخت ماشین کابلی و یک هتل لوکس همراه با رستوران و مجموعه‌ی توریستی را در خرابه‌های سایت صادرکرد. این تصمیم با مخالفت دانشمندان و عموم مردم پرو روبرو شد. آن‌ها معتقد بودند که تعداد زیاد توریست در سایت امکان اعمال خطر را بر آن افزایش می‌دهد.

توریست‌های ماچو پیچو همه‌ساله در حال افزایش می‌باشد و در سال 2003 میلادی معادل 400٬000 نفر بوده‌است. به این منظور، اعتراض‌های شدیدی برای ساختن پل جدید در این سایت صورت گرفته و یونسکو این سایت را در لیست آثار در معرض خطر قرار داده‌است.

در هنگام استفاده از این سایت صدماتی به آن وارد شده‌است. در سپتامبر سال 2000 میلادی، ساعت آفتابی «این‌تی‌هوآتانا» به علت سقوط یک جرثقیل 450 کیلوگرمی به‌شدت صدمه دید. این جرثقیل توسط یک شرکت تبلیغاتی که آگهی برای یک مدل آبجو می‌ساخت استفاده می‌شد.

ادامه دارد...

آنسه اميری - مجله‌ی اپیزود ، شماره‌ی شصت‌ودو

بيست‌ويكم شهريور ماه 1388 خورشیدی

Home