|
شهره آغداشلو خالق نقشی دشوار و تجربهای بزرگ
شهره آغداشلو در فيلم «سنگسار ثريا.ميم» نقش سنگسار شدن يك زن ايراني را زنده ميكند. نقشی كه روزهای اين هنرمند نامزد جايزهی اسكار را مضطرب ساخت. شهره آغداشلو ميگويد از زمانيكه او ويديوی يك سنگسار واقعي را ديده بود، هميشه ميخواست در مورد آن فيلمي تهيه كند. فيلم سنگسار كردن ثريا.ميم، بر اساس يك داستان واقعي است كه در سال 1994 توسط «فريدون صاحبجم» روزنامهنگار ايراني-فرانسوی به رشتهی تحرير درآمد. داستان زن ايرانی كه در عين بيگناهي به جُرم زنا، سنگسار و كشته شد. شهره آغداشلو در گفتوگو با يكي از تلويزيونهای غيرايراني گفت: «متاسفانه سنگسار كردن هنوز روی ميدهد. مردم به من ميگويند ما فكر ميكرديم سنگسار كردن در زمانهای بسيار قديم روی ميداد ولي من به آنها ميگويم متاسفانه در قرن بيستويكم هم اتفاق ميافتد.» خانم آغداشلو ايفای نقش در اين فيلم را بسيار مشكل ولي تجربهی بزرگي توصيف ميكند. او در اين باره ميگويد: «كار كردن با روستايياني كه سنگ پرتاب ميكردند، شگفتانگيز بود، يك تجربهی نقشآفريني بزرگ. در يك لحظه كه چشمانام را باز كردم، هوا را خاكآلود ديدم و روستايياني كه فرياد اللهاكبر سر داده بودند و با دستهای عصبانيشان سنگ پرتاب ميكردند و من بهسختي ميتوانستم تفاوت واقعيت و صحنهی فيلم را حس كنم.» شهره آغداشلو در فيلم«سنگسار ثريا.ميم» نقش زني را بازی ميكند كه آنچه را در زندهگي دارد به خطر مياندازد تا جهان از سنگسار و كشته شدن بيرحمانهی خواهرزادهی بيگناهاش آگاه شود. شهره آغداشلو ميگويد اين فيلم آنچنان او را تحت تاثير قرار داد كه پس از پايان فيلمبرداری، او نام نقش خود را بر روی كاغذ مينويسد و آنرا به رود ميسپارد و ازنقشي كه آفريده، ميخواهد كه زندهگي او را ترك كند. فيلمسازان فيلم سنگسار كردن ثريا.ميم ميگويند از آنجا كه اين مجازات غيرانسانی در خفا و در نقاط دورافتاده صورت ميگيرد، نميتوان آمار دقيقي از آن بهدست آورد. ولي بر اين باورند كه در پانزده سال گذشته، هزار زن سنگسار و كشته شده باشند در كشورهايي چون ايران، عراق، پاكستان، افغانستان، امارات متحدهی عربي و چند كشور ديگر.
فیلمی که داستان واقعی سنگسار یک زن ایرانی را در مرکز توجه قرارداده است گزارش: جولی تابوه، خبرنگار صدای امریکا در واشنگتن
بسیاری از غربیها میاندیشند که سنگسار یک نوع تنبیه قرون وسطائی است که دیگر اجرا نمیشود. اما سنگسار زنان و حتا گاه مردان هنوز هم در بسیاری از کشورهای خاورمیانه و آفریقایی جریان دارد. سنگسار، موضوع فیلم تازهای به نام «سنگسار ثریا میم» است که یک فیلم دراماتیک است و بر اساس داستان واقعی زندهگی زن جوانی ساخته شده است که پس از متهم شدن به زناکاری توسط شوهر خود، توسط مردم دهکدهای که در آن زندهگی می کند سنگسار میشود. این فیلم بر اساس داستان پُرفروشی به همین نام به قلم نویسنده و روزنامه نگار ایرانی/ فرانسوی، فریدون صاحب جم نوشته شده است و بازیگران اصلی آن شهره آغداشلو، نامزد جایزهی اسکار و جمعی دیگر از هنرپیشهگان معروف ایرانی هستند. سیروس نورسته، کارگردان ایرانی امریکایی فیلم به خاطر میآورد که چهگونه فریدون «صاحب جم» برای نخستین بار از این واقعهی سنگسار آگاه شد:«یک روزنامه نگار بهطور اتفاقی از دهکدهی دورافتادهای در کرمان( ایران ) در حال گذشتن است که زنی از اهالی ده میکوشد توجه او را به مسئلهی مهمی جلب کند. او می خواهد حادثهای را که برای خواهرزادهاش در همین دهکده اتفاق افتاده برای مرد رهگذر بازگو کند.» آغداشلو نقش زهرا، خالهی زن سنگسارشده، ثریا را بازی میکند که در مقابل مردم دهکده به دفاع از خواهرزادهی خود برخاسته است. او به هر کاری دست میزند تا از سنگسار ثریا جلوگیری کند اما موفق نمیشود. درعوض زهرا به ثریا قول میدهد که به هرشکلی که شده داستان سنگسار او را به گوش جهانیان برساند. آغداشلو معتقد است بازگو کردن داستان ثریا به دو جهت از اهمیت خاصی برخوردار است: « این یک فیلم مهم است. ما باید به جهان بگوییم که سنگسار هیچ ارتباطی با اسلام ندارد. که سنگسار در قرآن نوشته نشده است. کسانی که اسلام را ربودهاند یا این که مردم را وسیلهی سوءاستفاده از آن قرار دادهاند، میخواهند به مردم بگویند که سنگسار بخشی از دین اسلام است. اما درواقع نیست.» شهره آغداشلو در ادامه میگوید:« دوم اینکه این فیلم دربارهی مردمی که در شرایط بحرانی سکوت میکنند نیست. این فیلم دربارهی زنی که سنگسار شده است هم نیست. بلکه دربارهی زنی است که حاضر نیست سکوت کند. او علارغم تمام خطراتی که این مسئله برای او به همراه دارد داستان سنگسار را به همه جهانیان میگوید.» منتقدین نوع برخوردی که فیلم «سنگسارثریا میم» با مسئلهی سنگسار داشته است را مورد انتقاد قرار دادهاند. علارغم تصویر وحشیانه و بیرحمانهای فیلم از عمل سنگساربرای تماشاگر، بسیاری از منتقدین از جمله دست اندرکاران سازمانهای حقوق بشری فیلم «سنگسار ثریا میم» را مورد انتقاد قرار دادهاند. الیس اوئرباخ، نماینده و کارشناس سازمان عفو بینالملل که یکی از دست اندرکاران مسائل حقوق بشری در ایران به شمار میرود می گوید:«پیام فیلم به این مسئله تکیه دارد که تنها راهی که میتوان این مشکل را در داخل ایران حل کرد از طریق مداخله و شفاعت جوامع خارج از کشور است.» « در حال حاضر یک کمپین قدرتمند در داخل ایران جریان دارد به نام « به سنگسار برای همیشه پایان دهید» که توسط فعالان حقوق بشری داخل ایران به طور اعم و فعال برجستهی حقوق زنان، شادی صدر به طور اخص پایهگذاری شده است و به فعالیت همه جانبه و پیگیری برای از بین بردن مجازات سنگسار اشتغال دارد.»
علارغم این گونه انتقادات شهره آغداشلو میگوید که تماشاگران فیلم بهشدت از آن استقبال کردهاند:« ما نمایشهای باورنکردنی، باورنکردنی داشته ایم. ما واکنشهای باورنکردنی هم به فیلم داشتهایم. من واقعن به ایرانی ها افتخار میکنم. هر کدام یکی بعد از دیگری به نزد ما آمدند و از ما برای انجام این کار تشکر کردند. ما زنهای ایرانی داشتهایم که در جای خود بلند شدند، گریه کردند و فریاد زدند « شهره ما از تو متشکریم. ما برای ساختن این فیلم از تو متشکریم. امریکاییها هم شوکه و حیرتزده به سمت ما آمدند و به ما گفتند: « ما فکر میکردیم سنگسار مال دوران مسیح و جزو داستانهای نوشته شده در انجیل است. ما نمیدانستیم که این جور وقایع هنوز هم در قرن بیست ویکم اتفاق میافتد.» کارگردان سیروس نورسته ضمن دفاع از صحنههای دلخراش سنگسار در فیلم خود می گوید: « این یک فیلم دراماتیک احساسی است که قلب انسان را به درد میآورد. برای بسیاری از افراد صحنهی سنگسار میتواند بسیار دلخراش باشد. اما من احساس کردم که این مسئله خیلی مهم است که ما بتوانیم سنگسار را درست به همان شکلی که اتفاق میافتد به تماشاگرمان نشان دهیم. به این صورت مردم هرگز آن را فراموش نخواهند کرد. اگر آن را آبکی می کردیم شاید این یک بدخدمتی به زنانی بود که از این طریق کشته شدهاند.» کارگردان و بازیگر فیلم «سنگسار ثریا میم» به این موضوع نیز اشاره دارند که سنگسار مجازاتی است که منحصر به کشور ایران نیست بلکه در کشورهای دیگری چون افغانستان، پاکستان، اتیوپی، سومالی و کشورهای عربی از جمله امارات نیز ممارست میشود. هفت سال پیش رئیس قوهی قضائیه حکومت ایران، آیت الله شهرودی اعلام کرد که یک مهلت قانونی برای از بین بردن مجازات سنگسار گذاشته شده است. با این حال بنا بر گفتهی الیس اوئرباخ در سازمان عفو بینالملل، امروزه سنگسار مردان و گاه زنان هرچند به ندرت اما هم چنان در ایران ادامه دارد:« سازان عفو بینالملل از انجام شش سنگسار ( پنج زن و یک مرد) از سال 2002 تا کنون شواهدی دردست دارد. » در حال حاضرنیز بنا برگفتهی «اوئرباخ» هفت زن و دو مرد دیگر نیزدر ایران در انتظار اجرای حکم سنگسار به سر میبرند. کارگردان
سیروس نورسته امیدوارست که تماشاگران
فیلم«سنگسار ثریا میم» با تماشای این فیلم برانگیخته و روشن شوند:« من بیش
از هرچیز میخواهم این فیلم برای تماشاگر یک تجربهی سینمایی باشد اما هم
چنین امیدوارم که این تماشاگران بتوانند از طریق این فیلم از وقایعی که در
ایران و دیگر نقاط جهان جریان دارد باخبر شوند.»
مجلهی اپیزود، شمارهی پنجاهودو سيزدهم تير ماه 1388 خورشیدی
|
|
copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved |
