|
نسخهی نويافتهای از «شاهنامه» منتشر میشود
«جلال خالقی مطلق» از انتشار نسخهی تازهيافتهای از شاهنامهی معروف به نسخهی «سن ژوزف» خبر داد. به گزارش خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، خالقی مطلق كه بیستوهشتم ارديبهشت در سالن«باستانی پاريزی» دانشگاه تهران سخن میگفت، در توضيحی دربارهی نسخهی تازهيافتهی سن ژوزف گفت: بنده اخيرا مقالهیهفتاد صفحهيی را دربارهی نسخهی سن ژوزف نوشتهام كه البته بر اساس بیستوچهار صفحه از اين نسخه، مقاله را تاليف كردهام. اين مقاله به همراه مقالاتی ديگر دربارهی نسخههای شاهنامه اكنون زير چاپ است و به زودی از طرف نشر ميراث مكتوب منتشر خواهد شد. او افزود: در اين مقالات نشان دادهام كه نسخههای شاهنامه را نمیشود به طوركلی بررسی كرد؛ بلكه بايد از جهات مختلف آنها را مورد بررسی قرار داد؛ يكی از جهت ضبط كلمات، ديگر از جنبهی پس و پيش بودن مصراعها و ابيات و همچنين از جهت افزودهگیها و افتادهگیهای متن آنها را بررسی كردهام؛ چراكه كاتب ممكن است در ضبط يا كتابت كلمات و ابيات، بخشی از آنها را بياندازد يا اضافه كند. اين مصحح شاهنامه يادآور شد: در بررسی اين بیستوچهارصفحه از دستنويس «سن ژوزف» نشان دادم كه اعتباز ضبط كلمات اين نسخه به پای نسخهی فلورانس نمیرسد، بلكه كموبيش برابر با نسخه لندن است، اما از نظر ابيات الحاقی از ديگر نسخهها بهتر است. در اين نسخه تا اينجا كه بررسی شده، خيلی افتادهگی ابيات هست. او با اشاره به اينكه ممكن است يك نسخه در داستانی از نسخه ديگری اعتبار بيشتری داشته باشد، تصريح كرد: همين سبب میشود كه خويشاوندی بين نسخهها به هم بخورد. «خالقی مطلق» يادآور شد: ميل داشتم كه خويشاوندی نسخهها را مورد بررسی قرار دهم، اما اين كار عملی نبود، چون خويشاوندی بين نسخهها چرخشی بود. درواقع در نسخهای را ما تا جايی خويشاوندی میديديم و از جايی ديگر آن نسخه تفاوتهايی داشت. او يادآور شد: اكنون نسخهی كامل سن ژوزف در دستام هست و بررسی كامل آن را به صورت مكتوب منتشر میكنم. اين شاهنامهپژوه تصريح كرد: حدود 46 تا 50 نسخه شاهنامه را مورد بررسی قرار دادم، اما به طور مشترك در همه آنها خويشاوندی و يا اعتباری ثابت نديدم و اينها در جاهاييی با هم فرق دارند، اما میتوان پس از بررسی كلی نسخ به يك نسخه نهايی رسيد. «خالقی مطلق» خاطرنشان كرد: اكنون از نسخه یتازهيافتهی «سن ژوزف» كه در دست دارم، برای يك تصحيح بیحاشيه سعی دارم استفاده كنم. درواقع ما در جلد نخست كه در امريكا منتشر شد، در مقدمه آورديم كه اين مجموعه در شش دفتر و دو دفتر يادداشت منتشر میشود كه اكنون به هشت دفتر و چهار بخش يادداشت رسيده است، اما تصميم داريم پس از پايان اين كار، بر اساس آنچه كه منتقدان طرح كردهاند و همچنين بر اساس كار خودمان، يك تصحيح بیحاشيه را از شاهنامه ارایه كنيم و آن را تا به دست دادن يك نسخه نهايی معتبر ادامه دهيم. او اظهار كرد: انتظار داريم كه نسخهی تازهيافته سن ژوزف هم به زودی منتشر شود و در اختيار محققان و پژوهشگران قرار گيرد. «خالقی مطلق» همچنين در بخش پرسش و پاسخ اين نشست دربارهی سنديت تاريخی شاهنامه گفت: بنده نظرم راجع به شاهنامه و مواد تاريخی آن با كسانی كه در شاهنامه كار كردهاند، تفاوت دارد. بخش آغازين شاهنامه بهقدری در ناكجاآباد تاريخ گم شده است كه درآوردن مواد تاريخی از آن كار دشواری است و به تحقيقات پردامنه نياز دارد كه در برخی از زمينهها، ما با كمبود مستندات و شواهد و آثار كهن تاريخی مواجه هستيم. او با بيان اين مطلب كه اعتقادی به سلسلهی كيانيان در شرق ايران ندارم، تصريح كرد: كيانيان و پيشداديان درواقع همان مادها و هخامنشيان هستند وسعی كردهام بر اساس آن، شخصيتهای تاريخی كه«هرودوت» در كتاب تاريخیاش تبيين كرده، آن چهرههای افسانهيی آمده در شاهنامه را مورد بررسی قرار دهم. به اعتقاد من، شخصيتهای آمده به تاريخ در شاهنامه همان صورت افسانهشدهی شخصيتهای تاريخی هخامنشيان و مادها هستند. اين مصحح شاهنامه متذكر شد: درواقع تاريخنگاری برای ايرانيان با افسانه عجين شده است و مورخان آثار معتبر تاريخی در زبانهای پهلوی و باستانی نداشتند. اما مورخان آن افسانهها را كنار زدند و آن چيزی را كه تاريخی يا تاريخینما بوده، برگزيدهاند و فردوسی هم اين مواد تاريخی را به كناری نگذاشته است، بهويژه مسایل تاريخی مربوط به دورهی ساسانيان در شاهنامه بيشتر از آن چيزی است كه تاريخ طبری به دست میدهد، اما يادمان نرود كه اين دو در كنار هم تكميل میشوند. او تأكيد كرد: اهميت تاريخی شاهنامه بسيار زياد است و بخشی از آن شناخته شده، اما بخشی هنوز شناخته نشده است. «خالقی مطلق» همچنين در پاسخ به پرسشی دربارهی اينكه شاهنامه ايدهی فردوسی بوده يا حمايت و پيشنهاد سلطان محمود، با بيان طنز اظهار كرد: سلطان محمود برای ما شاهنامهپژوهان دردسرساز شده است! وی ادامه داد: برخی معتقدند كه فردوسی سلطان محمود را مدح نكرده است و حتا مقالهای خواندم كه فردوسی اصلن در زمان سلطان محمود نبوده است! بنابراين يكی میآيد مدحهای فردوسی را از بين میبرد، ديگری حضور فردوسی را در زمان محمود انكار میكند. از آن طرف هم عدهای درباره نقش محمود بیخودی غلو میكنند. درواقع در هنگام به سلطنت رسيدن محمود، فردوسي سه سالی است كه كار تأليف و نگارش شاهنامه را آغاز كرده است و اين نبوده كه تاليف شاهنامه به فرمان سلطان محمود غزنوی باشد و درواقع محمود نقشی در به وجود آمدن شاهنامه نداشته است، نه منفی و نه مثبت. با اين حال، فردوسی مجبور بوده در مدح او شعر بگويد و گفته است. «خالقی مطلق» در بخش پايانی اظهاراتاش گفت: شاهنامه قريب به 49هزار و 520 و اندی بيت دارد و اصلن به پنجاههزار بيت نمیرسد. حداقل يكصد بيت كم دارد. اما برخی از نسخههای شاهنامه هست كه بيش از شصتهزار بيت دارد و در آن اشعاری از سعدی و گرشاسبنامه هم پيدا میشود!
آخرين نوشتههای«كالوينو» با ترجمهی «لیلی گلستان» چاپ میشود
اثر ديگری از ايتالو كالوينو با ترجمهی ليلی گلستان منتشر میشود. به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، اين اثر با عنوان «شش يادداشت برای هزارهی بعدی» دربارهی ادبيات است و كالوينو در اينباره بحث میكند كه در يك نوشتهی ادبی بايد چه چيزهايی رعايت شود كه متنی موفق باشد. به گفتهی«گلستان» كه پيشتر نيز «شبی از شبهای زمستان مسافری» كالوينو را ترجمه كرده، اين نويسندهی ايتاليايی اين يادداشتها را برای سخنرانی آماده كرده بود، اما شبی كه قرار بود به امريكا برود، درگذشت. او همچنين اشاره كرد، اين اثر اكنون در دانشگاههای دنيا تدريس میشود. «شش يادداشت برای هزارهی بعدی» از سوی نشر«ماهی» منتشر خواهد شد. همچنين از سوی نشر يادشده، تا چندی ديگر، كتاب«بوی درخت گويا»و مصاحبهی تفصيلی پلينيو مندوزا با ماركز دربارهی زندهگی و آثارش، در قطع جيبی و با بيش از دویست صفحه با ترجمهی مشترك ليلی گلستان و صفيه روحی به چاپ خواهد رسيد. با ترجمهی اين مترجم، چندی پيش نيز «گزارش يك مرگ» گارسيا ماركز در قطع جيبی از سوی همين انتشارات منتشر شد. چاپ يازدهم «زندهگی در پيش رو»ی رومن گاری هم با ترجمهی«گلستان» توسط نشر«بازتابنگار» در نمايشگاه كتاب عرضه شد. ليلی گلستان در حال حاضر به بازبينی نهايی ترجمهی كتاب «زندهگی نيچه» به قلم اشتفان زوايك مشغول است.
تصحيح جديدی از «ايرج افشار» منتشر شد
با تصحيح و به كوشش ايرج افشار، كتابی دربارهی جواهرات و عطرها منتشر شد. به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، «عرايس الجواهر و نفايس الاتايب» در موضوع جواهرشناسی، كاشیگری و عطرها كه توسط «ابوالقاسم عبدالله كاشانی» در سال 700 هجری قمری به زبان فارسی نوشته شده، به قلم«ايرج افشار» تصحيح و منتشر شده است. در معرفی اين كتاب عنوان شده است كه به مناسبت اينكه خاندان مولفاش از مردم كاشان بودهاند و در كاشیپزی (سفال رنگين و زرين) اسلوبی را ايجاد كردهاند كه بر كارهای پيشين و حتا هنر نيشابور برتری هنری داشته و او شمهای از آن اصول در صنعت كاشیگری را در اين كتاب آورده است، ارزش خاصی دارد. يكی ديگر از برجستهگیهای كتاب، بخشی است كه به عطر و معاجين خوشبو اختصاص دارد و در اين رشته كه متون متعدد به دست نيست، قابل توجه است. كتاب يادشده از سوی نشر«المعی» در 406 صفحه و شمارگان يكهزار نسخه، چندی پيش منتشر و به تازهگی وارد بازار كتاب شده است.
«از اخگر تا اختر» به بازار آمد / «دگردیسی» هم در راه است
کتاب «از اخگر تا اختر» تازهترین اثر دکترمیرجلالالدین کزازی توسط انتشارات «بهمن» روانهی بازار کتاب شد. دکترکزازی در گفتوگو با خبرنگار مهر ضمن اعلام این خبر گفت: از اخگر تا اختر کتابی هنرورزانه و ادبی است که با زبانی نگارین نوشته شده است. کتاب سه بخش دارد. بخش نخست با عنوان «سرودهای ناسرود» به بررسی اشعار منثور در ایران اختصاص دارد، بخش دوم جستارهای کوتاه ادبی و فرهنگی است که پیتر از این در مقالات پراکنده چاپ شده بود. وی افزود : بخش سوم این کتاب دیباچههایی بر کتابهایی است که دیگران نوشتهاند. من در این کتاب به خواست نویسندهگان آنها پاسخ دادهام. دکترکزازی در ادامه تصریح کرد: اینگونهی ادبی هم در ایران و هم در کشورهای دیگر پیشینه داشته است که نامورترین آنها در ادب اروپایی کتاب «سرودههای کوتاه به نثر» از شارل بودلر سخنور فرانسوی است. «برآسمان جان» کتاب دیگری از دکترکزازی است که توسط انتشارات«معین» روانهی بازار کتاب شده است. به گفتهی این استاد زبان و ادبیات فارسی کتاب«بر آسمان جان» جنگی است از جستارهایی که در سه چهار سال گذشته نوشته شده و بیشترآنها در ماهنامههای ادبی و دانشگاهی به چاپ رسیدهاست. «خشم در چشم» نام کتاب دیگری از این نویسنده است که گزارشی از داستان رستم و اسفندیار است. این کتاب قرار بود توسط انتشارات «آیدین» همزمان با نمایشگاه کتاب تهران منتشرشود اما به گفتهی مدیر انتشارات«آیدین» به دلیل تراکم حجم کتابهای در دست انتشار، به دکترکزازی برگردانده شده است. دکترکزازی هماکنون نیز مشغول ترجمهی «دگردیسی» اوید است و این کتاب را از زبان فرانسه به زبان فارسی برمیگرداند. این مترجم دربارهی این کتاب عنوان کرد: کتاب دگردیسی اثری است درازدامان و گرانسنگ که میانگارم برگردان آن تا پایان سال به درازا خواهد کشید. این اثر در پانزده فصل نوشته شده که هر فصل برابر با یک کتاب است. وی در ادامه تصریح کرد: دگردیسی سرودهای است بسیار بلند که بر پایهی اسطورههای یونانی و رومی پدید آمده است. اوید کتاب خود را از پیدایی جهان و آفرینش آن آغاز میکند و اندکاندک به پیش میآید تا به زبانهای نوتر میرسد. ارزش این شاهکار ادبی در ادب رومی یا لاتین برابر با شاهکارهایی چون «ایلیاد» و «ادیسه»ی هومر در ادب یونانی است. ترجمهی این کتاب که از کلاسیکهای ادبیات اروپا محسوب میشود توسط انتشارات«معین» عرضه خواهد شد.
محمود حكيمی تاريخ دورهی پهلوی را مینويسد
محمود حكيمی جلد دوم تاريخ معاصر ايران را مینويسد. به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، به گفتهی حكيمی، اين مجلد با عنوان «تاريخ معاصر ايران از دورهی پهلوی» احتمالن تا شهريورماه منتشر خواهد شد. مجلد يادشده دربارهی مسایل سياسی و بهويژه فرهنگی و نخستوزيران عصر پهلوی است. به تازهگی نيز مجلد اول از اين مجموعه با عنوان«تاريخ معاصر ايران از دورهی قاجاريه» كه از دوران پادشاهی آغامحمدخان قاجار تا پايان دوران احمدشاه را دربرمیگيرد و به تحولات فرهنگی عصر قاجاريه بهويژه دورهی مشروطيت میپردازد، در پنج فصل از سوی نشر«نامك» منتشر شده است.
مجموعهی شعر ديگری از«ماياكوفسكی» در ايران منتشر شد مجموعهی شعر «ساده چون صدای گاو» سرودهی ولاديمير ماياكوفسكی با ترجمهی بابك شهاب منتشر شد. به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، اين مجموعه شامل سی شعر از ماياكوفسكی، به گفتهی مترجم، دو سال پيش مجوز انتشار دريافت كرده و به تازهگی از سوی نشر«مينا» منتشر شده است. شهاب همچنين ترجمهی مجموعهی ديگری را از اين شاعر روس با نام «آتش سرد» به چاپ سپرده است. از آثار ماياكوفسكی، پيشتر، مجموعهی شعر «ابر شلوارپوش» با ترجمهی مديا كاشيگر، نمايشنامهی «ساس» ترجمهی ع. نوريان و همچنين سفرنامهی «امريکايی که من شناختم» ترجمهی وارزيک درساهاکيان در ايران منتشر شدهاند. از سوی ديگر، «برایام ترانه بخوان» (برگزيدهی اشعار پوشكين) با ترجمهی شهاب آخرين اثری است كه از اين مترجم منتشر شده است. «آنتولوژیشعرروس»، «تاريخچهیموسيقیراك»، «بهسلامتیخانمها» (مجموعهی آثار كوتاه آنتون چخوف)، «آقايی از سانفرانسيسكو»)مجموعهی داستانهايی از ايوان بونين، نويسندهی معروف روسی و برندهی جايزهی نوبل ادبی 1933) و «خروس، دريا و خورشيد» (مجموعهای از داستانهای كوتاه نويسندهگان روسی) از جمله آثاری هستند كه با ترجمهی بابك شهاب منتشر شدهاند.
جشننامهی «بهمن سركاراتی» انتشار یافت
به گزارش خبرنگار بخش كتاب خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، جشننامهی بهمن سركاراتی - استاد زبانهای باستانی و اسطورهشناس - با عنوان «آفتابی در ميان سايهای» به كوشش «عليرضا مظفری» و «سجاد آيدنلو» منتشر شده است. كتاب شامل بخشها و مقالههای مختلفي از افراد متعددی است، كه از جمله اين عنوانها هستند: «سالشمار و كتابشناسی بهمن سركاراتی»، «روايتی ديگر دربارهی هما» به قلم مهران افشاری، «مينياتورهای الحاقی دستنويس شاهنامهی موزهی متروپوليتن نيويورك» از محمود اميدسالار، «ملاحظاتی چند دربارهی وجه اشتقاق نام اوستا» نوشتهی مهری باقری، «میخواد منو بفروشه» از غلامعلی حداد عادل، «صوفی و حلوا» به قلم سعيد حميديان، «حاشيهای بر حواشی بهار» يادداشتی از جلال خالقی مطلق، «ميزبان بخيل و ميهمان گرسنه» نوشتهای از محمد دبيرسياقی، «اهميت نهاد پادشاهی سلوكی در شكلگيری ايدئولوژی شاهنشاهی» به قلم تورج دريايی از كاليفرنيا، «تحليل هرمنوتيك داستانهای ديوها در اساطير و متون حماسی» از منصور رستگارفسايی، «واژهسازی در زبان سغدی» از زهره زرشناس، «منشا موتيف كوزهگر در شعر خيام» مقالهای از محمدرضا شفيعی كدكنی، «رودكی و فردوسی» به قلم محمدجعفر ياحقی و »كلاه سر ديو سپيد؛ مضمونی عاميانه در ويژهگیها و متعلقات رستم» نوشتهی سجاد آيدنلو. جشننامهی يادشده در 485 صفحه از سوی نشر«قطره» به چاپ رسيده است. بهمن سركاراتی متولد سال 1316 در تبريز است. دكترای زبانهای باستانی را از دانشگاه تهران گرفته و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی نيز هست. سركاراتی سال 1385 از دانشگاه تبريز بازنشسته شده است.
مجله اپیزود ، شمارهی چهلوشش دوم خرداد ماه 1388 خورشیدی
|
|
copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved |
