|
چرا برای گفتن سلام کسی پشتِ در نیست؟ و آسمان بین دو دیوار نصف می شود؟ خسرو شکیبایی بازیگر صاحب نام سینمای ایران در فروردین ماه سال 1323 در خیابان «مولوی» تهران به دنیا آمد. نام اش در شناسنامه «خسرو» است ولی خانواده و بچه محلها او را «محمود» صدا میكردند. پدر خسرو سرگرد ارتش بود و وقتی که او چهارده ساله بود، بر اثر سرطان از دنیا رفت. خسرو شکیبایی تحصیلاتش را در رشته بازیگری در دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به پایان برد. اما در نوزده ساله گی برای نخستین بار روی صحنه تئاتر رفت و بعد از مدتی به «عباس جوانمرد» معرفی و به صورت كاملن حرفهای، بازیگر تئاتر شد.
فعالیت هنری را از سال 1342 با بازیگری تئاتر آغاز کرد. از جمله نمایش هایی که وی در آن ها ایفای نقش نموده است می توان به «سنگ وسرنا» ، «همه پسران من» ، «شب بیست ویکم » و «بیا تا گل برافشانیم» اشاره کرد. او چندین نمایش تلویزیونی مانند «فیزیکدان ها» و «هنگامه ی شیرین وصال» را هم در کارنامه ی هنری خود دارد. شکیبایی مدت کوتاهی نیز در زمینه دوبله به فعالیت پرداخت. اولین بار در سال 1353 در فیلم کوتاه و شانزده میلیمتری «کتیبه» به کارگردانی «فریبرز صالح» مقابل دوربین رفت. یک سال بعد به دعوت «محمد رضا اصلانی» در سریال «سمک عیار» ایفای نقش کرد و پس از آن در سریال هایی چون «لحظه» ، «کوچک جنگلی» ، «مدرس» ، «روزی روزگاری» ، «خانه ی سبز» ، «کاکتوس» ، «آواز مه» ، «تفنگ سرپر» و «در کنار هم» ظاهر شد.
شکیبایی در سال 1361 در حالی که مشغول بازی در نمایش «شب بیست و یکم» بود ،مورد توجه «مسعود کیمیایی» قرار گرفت و در «خط قرمز» بازی کرد و نخستین حضور حرفه ای اش در سینما ، نقش کوتاهی در همین فیلم «خط قرمز» ساخته ی «مسعود کیمیایی» در سال 1361 بود. او تا سال 1368 نقش هایی را در فیلم های «دزد و نویسنده» ، «ترن» و «رابطه» ایفا کرد. اما سرآغاز دوره تازه ی فعالیت بازیگری شكیبایی ، با نقش آفرینی در فیلم «هامون» ساخته ی «داریوش مهرجویی» در سال 1369 بود . در واقع ، نام «خسرو شکیبایی با بازی در فیلم «هامون» بر سر زبانها افتاد. او برای نقش آفرینی استثنایی اش در فیلم «هامون» از هشتمین جشنواره ی فیلم «فجر» سیمرغ بلورین دریافت کرد و تحسین منتقدان و مردم را برانگیخت. بازی متفاوت او در فیلم «کیمیا» ساخته ی احمدرضا درویش در سال 1373 باعث شد که بار دیگر برنده ی سیمرغ بلورین برای بهترین بازیگر نقش اول ، از سیزدهمین جشنواره ی فیلم «فجر» شود. بازی دیدنی او در فیلم «کاغد بی خط» ساخته ی «داریوش مهرجویی» در سال 1380 توانایی های بازیگری او را به خوبی به نمایش گذاشت و تنديس حافظ را از ششمين جشن ماهنامه «دنيای تصوير» دريافت كرد. همچنین در سال 1383 برای بازی در فیلم «سالاد فصل» ساخته ی «فریدون جیرانی» ، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل را به دست آورد. در سال 1386 نیز تنديس جشن يازدهم «خانه ی سينما» را برای فيلم «اتوبوس شب» از آن خود كرد. او برای فیلمهای «یكبار برای همیشه» ، «سایه به سایه» و «كاغذ بی خط» نیز نامزد دریافت سیمرغ بلورین بود.
«خسرو شكيبايی» اخيرن در دومين جشن منتقدان سينمايی، جايزه ی يكی از برترين بازيگران سی سال سينمای پس از انقلاب را روی صحنه از دستان محمدباقر قاليباف ، محمد خزاعی و محمدرضا جعفری جلوه گرفت و با ابراز تشكر ، صحنه را ترك كرد. تلهفيلمهای «بختك» ساخته ی «يوسف صيادی» ، «پيوند» ساخته ی «سعيد عالمزاده» و «آشيانهای برای زنده گی» ساخته ی «حميد طالقانی» از آخرين كارهای شكيبايی بود. پس از گذشت نزدیک به بیست و چند سال سال ازنخستین حضورش در سینمای «مسعود کیمیایی» بار دیگر و این بار در کنار «عزتالله انتظامی» در فیلمی از «مسعود کیمیایی» به نام «حکم» ایفای نقش کرد. فیلم «حکم» در سال 1384 ساخته شد. علاوه بر سینما ، حضور شکیبایی در تلویزیون هم بسیار موفق بود. از همان زمان که نقش «مدرس» را ایفا کرد و آن مونولوگ طولانی معروف اش را اجرا کرد ، و نیز بازی در مجموعه های تلویزیونی «لحظه» ، «کوچک جنگلی» ، «آواز مه» ، «تفنگ سرپر» ، «روزی روزگاری» ، «خانه سبز» ، «کاکتوس» و «در کنار هم» را در کارنامه ی هنری خود دارد. همچنین خسرو شكيبايی علاوه بر هنرنمایی و نقش آفرينی در سينما و تئاتر، برخی از شعرهای «سهراب سپهری» را دكلمه كرده و چند آلبوم موسيقی با نام های «نامه ها و نشانی ها» ، «مهربانی» ، «پريشانی» و «مسافر» را روانه ی بازار كرد و در بيست و ششمين جشنواره ی فيلم فجر نيز بازيگر و گوينده ی تيزر جشنواره بود.
خسرو شكيبايی برنده ی تنديس بهترين بازيگر نقش اول مرد در جشن يازدهم خانه سينما، گفت: « در ميان مردم مرسوم است كه آن را كه بيش تر به ديده می آيد و گره ژانر به دست او باز می شود، به عنوان بازيگر اول میشناسند، اما بردن اين جايزه يك جور لطف خدا در مورد من بوده، درست است كه اين نقش برايم يك مقدار سخت بود به اين علت كه در جادهای كه ما میرفتيم در هر لحظه اش، خطرات مختلفی وجود داشت، مثل چپ كردن اتوبوس و... همين طور فرصت نداشتيم تمرين كنيم كه ببينيم قلق آن چه گونه است و حتا دو بار هم نزديك بود كه در يك زاويه نود درجه ، ماشين چپ شود، اما به هر حال لطف خدا بود، چون چهل و سه نفر در آن اتوبوس بودند و من اگر سكاندار آن بودم حتمن دستی روی شانه ی من و حتا روی شانه ی «كيومرث پوراحمد» بوده كه اين فيلم ساخته شده است. آن جا حتا باران هم كه میآمد، خوب بود و از آن استفاده میشد.»
شكيبايي در مورد نخستین كار «پوراحمد» در خصوص سينمای جنگ و اعتمادش به وی گفت: « وقتی كسی كارگردان هست ديگر فرق نمیكند، اگر صد فيلم بسازد، صد و يكاش را هم اگر در ژانر ديگری باشد میسازد. يك كارگردان جدا از هر چيزی كه منسوب به اوست، بايد چيزی مانند ژن در وجودش باشد كه بتواند هر نوع فيلمی را بسازد و از آن جايی که «اتوبوس شب» اولين كار جنگی كيومرث است، آن را دوست دارم. شكيبايی برای اولين بار توانسته بود در جشن خانه سينما به دور از مشغلههای كاریاش شركت كند و در دوره ی قبل نيز فقط پيامی برای جشن فرستاده بود كه خود در اينباره میگفت: «خجالت میكشم كه نتوانستم برای شان كاری انجام دهم، چرا كه آن جا كسانی حضور داشتند كه وقتی به يادشان میافتيم بدن مان حتا برای لحظهای میلرزد ، يعنی يك اتفاق روحی است كه به صورت فيزيكال هم احساس میشود. من ديشب "جعفر والی" را ديدم و بسياری عزيزان ديگر مثل "عزت الله انتظامی"، "محمدعلی كشاورز" ، "علی نصيريان" و... "پرويز پرستويی" هم كه يك استثناست و چه اجرای زيبايی داشت و چه قدر برای مخاطب اش احترام قائل بود و... شايد اگر به بعضی از ما كه جز بازيگری كاری نكردهايم و آبرويی در اين زمينه داريم بگويند بياييد و كار اجرا انجام دهيم، میترسيم برويم به سمتش، اما پرويز آن را به خوبی انجام داد.»
«خسرو شكيبايی» سیزدهم مهرماه سال گذشته نيز به دليل حادشدن بيماریاش و ابتلا به ديابت در بیمارستان بستری شده بود، اما به درخواست خودش، اين خبر تكذيب شد. فیلم شناسی خسرو شکیبایی: کتیبه ( فیلم کوتاه - 1350) خط قرمز (مسعود کیمیایی - (1361 اتوبوس شب ( کیومرث پوراحمد - 1386 )
«افتخارات» برنده ی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از هشتمین جشنواره ی فیلم فجر(1368) به پاس بازی در فیلم «هامون» برنده ی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از سیزدهمین جشنواره ی فیلم فجر(1373) به پاس بازی در فیلم «کیمیا» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از یازدهمین جشنواره ی فیلم فجر(1371) برای بازی در فیلم «یک بار برای همیشه» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از پانزدهمین جشنواره ی فیلم فجر(1375) برای بازی در فیلم «سایه به سایه» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد از بیستمین جشنواره ی فیلم فجر(1380) برای بازی در فیلم «کاغذ بی خط» کسب رتبه دوم نظر سنجی ماهنامه گزارش فیلم(1373) برای انتخاب بهترین بازیگران سینمای ایران نامزد دریافت جایزه ی بهترین بازیگر مرد از اولین جشن سینمای ایران(ماهنامه گزارش فیلم-1370) برای بازی در فیلم "ابلیس " برنده ی آهوی بلورین مردم برای بهترین بازیگر نقش اول مرد از سومین جشن سینمای ایران(ماهنامه گزارش فیلم-1372) به پاس بازی در فیلم «یک بار برای همیشه » نامزد دریافت آهوی بلورین مردم برای بهترین بازیگر نقش دوم مرد از سومین جشن سینمای ایران(ماهنامه گزارش فیلم-1372) برای بازی در فیلم « سارا » نامزد دریافت آهوی بلورین مردم برای بهترین بازیگر نقش اول مرد از سومین جشن سینمای ایران(ماهنامه گزارش فیلم-1375) برای بازی در فیلم «کیمیا» برنده ی آهوی بلورین بازیگر برگزیده سینمای دفاع مقدس از پنجمین جشن سینمای ایران(ماهنامه گزارش فیلم-1375)،برای بازی در فیلم «کیمیا» بهترین بازیگر نقش اول مرد در اولین جشنواره سینما و زن(1374)،به پاس بازی در فیلم «کیمیا» برنده ی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم مرد از بیست وسومین جشنواره فیلم فجر(1383)،به پاس بازی در فیلم «سالاد فصل»
آنسه امیری - مجله اپیزود ، شماره چهار پنجم امرداد 1387 خورشیدی
منابع: ----------------------------------------------- شماره های مختلف ماهنامه ی «فیلم» ، «گزارش فیلم» ، «دنیای تصویر» ، کتاب سینمای ایران .
|
|
copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved |
