|
«آتنا»
خدایبانوی خرد و دانش و جنگ یونان. از زئوس Zeus و میتیس Metise متولد شد، اما چون «اُرانوس» پیشبینی کردهبود که از این دختر، پسری بهدنیا خواهد آمد که مقام خدایی را از پدر خویش خواهد گرفت، «زئوس» که از این پیشگویی وحشتزده بود، او را در هنگام تولد بلعید و در زمانی که خطر این پیشگویی به پایان رسیده بود، «زئوس» که دیگر خود را آزاد میدید، فرمان داد تا سرش را بشکافند. اما آتنا که گویی انتظار این لحظه را میکشید ناگهان سراپا مسلح از مغز «زئوس» بیرون جست و در هنگام تولد چنان فریادی کشید که زمین و آسمان به لرزه درآمد. ا«آتنا» هم خدایبانوی جنگ و دلاوری و هم اِلاههی عقل و هم ربالنوع هنر شناخته میشد و با این حال، اختراعات زیادی نیز به او نسبت داده شده است که از جمله ساختن کشتی معروف «آرگو» است.ا آتن پایتخت یونان، ناماش را از آتنا گرفته است و در بسیاری دیگر از شهرهای یونان پرستشگاههایی بهنام او برپا بود. آتنا تا پایان زندهگی تنها ماند و هرگز همسری اختیار نکرد.ا
آریان آریان» که از بانوان اساطیری است، از «مینوس و «پاسیفه» بهوجود آمد. او که دوشیزهای کاردان و اندیشمند بود به «تزه» که برای نبرد با جانور عجیبی بهنام مینوتور به جزیرهی «کرت» آمده بود، دانشی را فراآموخت که پس از کشتن آن غول توانست از «لابیرنت» بیرون رود. پس از این رویداد، «تزه» از سر ِ ناسپاسی، آریان را در جزیرهی «ناکسوس» به تنهایی رها کرد و خود به دنبال سرنوشت خویش رفت.ا
آرینا
آرینا نام ایزدبانوی خورشید در میان قوم قدیم «هیتی» است که دیرزمانی آسیای کوچک در سلطهی آنان بود و از خود، فرهنگ و شهر و آبادیهای قابل توجهی را به یادگار گذاشتند. با آن که بیشتر اقوام گذشته، «خورشید» را مرد و «ماه» را زن میدانستند، اما «هیتیها» خورشید را زن میشناختند و آرینا یا آرین را بهنام نمایهی خورشید ستایش میکردند.ا
آدیتی آدیتی همسر «ویشنو» نگاهبان شکستناپذیر جهان است و در حقیقت نقش آن دسته از مادرخدایان ودایی را بازی میکند که از آریاییهای آغازین و معروف به آسورها بودند که پس از به قدرت رسیدن «ایندرا» و دیگر نمادهای آریایی، به قالب اهریمن درآمدند.ا آدیتی نماد مادینهی آسمان و نگاهدارندهی آن، حامی زمین و مهینبانوی این جهان است. اگرچه در «وداها» ویشنو را شوهر آدیتی میدانند اما در بسیاری از روایات دیگر، «ویشنو» پسر اوست.ا نام آدیتی از نظر واژگانی به معنای آزاد، بیاعتنا، ابدی و بهشتی است.ا
آلسِتیس آلستیس از زنان اساطیری یونان است. او دختر«پلیاس» و همسر «ادمت» بود که برای نجات همسر محبوب خود از نیستی، تن به مرگ داد و به روایتی با«هراکلس» به دوزخ رفت تا او را به دنیای زندهگان بازگرداند و به روایتی دیگر «پرسفون» که از فداکاری او به رحم آمده بود، شوهرش را جوانتر و زیباتر از همیشه به جهان مادی بازگرداند.ا ارسپیدوس در ساختن یکی از تراژدیهای خود، از این ماجرا الهام گرفته است. در میتولوژی یونان، آلستیس را نمایهی فداکاری و جانبازی در راه عشق و سمبل وفاداری دانستهاند. نمایشنامهنویس مشهور یونانی «اوری پید» که در نمایشنامهای به این روایت پرداخته نیز بر این معنا تاکید کرده است.ا
آفرودیت
آفرودیت دختر«زئوس» و «دیون» که گاه نیز دختر«اورانوس» و دریا خوانده شده، در میتولوژی یونان نمایهی مونث عشق میباشد. آفرودیت همان ونوس یا «زهره» است که در سرزمینهای مختلف باستانی به نامهای گوناگون شناخته شده است . پیش از یونان در فینیقیه، کرت و لیدی آسیای صغیر نیز مورد پرستش بود.ا آفرودیت از گذشتههای دور تا هنوز بزرگترین الهامبخش نویسندهگان، شاعران و هنرمندان بوده و بهویژه در آثار ادبی و هنری یونان و رُم قدیم، هیچ شخصیت آسمانی و زمینییی به اندازهی او در آفرینش شعر و نثر و تئاتر و نقاشی و حجاری تاثیرگذار نبوده است.ا در یونان قدیم، زیباترین دختران، وقف معبد آفرودیت میشدند و در هر معبد حلقهای بهنام دختران آفرودیت وجود داشت که در مراسم مقدس آیینی شرکت میکردند.ا با الهام از آفرودیت - ونوس، «شکسپیر» قطعهای را به نام:ا Venus and Adonis سروده است که شاعر بزرگ دورهی مشروطیت ایران ایرج میرزا با الهام از آن، منظومهی زیبای زهره و منوچهر را ساخت که عمر او مجال به پایان بردن این اثر را به او نداد.ا
دوریس دوریس دختر «اقیانوس» و «تتیس» از زنانیست که ناماش در میتولوژی یونان آمده است. او با «تزه» ازدواج کرد و از این پیوند، پنجاه دختر به نام نرهئیان بهدنیا آمدند که آنان هم از نمادهای مونث میتولوژی بهشمار میآیند.ا
رئا
رئا دختر«اورانوس» و «گایا» و همسر«کرونوس» در فرمانروایی بر زمین و آسمان با او شریک بود. چون اورانوس پیش از آن به کرونوس خبر داده بود که سرانجام بهوسیلهی یکی از فرزندان خود از فرمانروایی بر جهان خلع خواهد شد، کرونوس پنج تن از فرزندان خود را پیدرپی بلعید.ا اما چون نوبت یه زئوس رسید، رئا که میخواست به هر ترتیبی شده او را زنده نگه دارد، بههمین دلیل پارهسنگی را بهجای نوزاد به خورد کرونوس داد و با این کار زئوس از از مرگ نجات داد و زئوس نیز چنانچه پیشبینی شده بود پدرش کرونوس را از فرمانروایی جهان خلع کرد و خود به جای او نشست.ا
راتری راتری یا «شب»، خواهر «اوشس» یا «سپیدهدم» است و در سرودهای «ودایی» در جامهی بانویی سیاهپوش دیده میشود که بر جامهی او ستارههای درخشان درشت طلایی رنگ نقش بسته است.ا راتری هر غروب انسانها را به خانه، چهارپایان را به آغل و پرندهگان را به آشیانههای شان راهنمایی میکند و آنها را به محل استراحت و آرامششان میرساند. راتری که مظهر مهربانی است، حمایت جانداران را در برابر وحشتهای شبانه، خطر راهزنان یا حیوانات درنده بر عهده دارد و مردمان پیوسته بههنگام خواب شبانه با یادکردن از او، سلامتی و راحتی میطلبند و«راتری» در واقع نگهبان مادینهی شب و حافظ مونث است.ا
ساتی ساتی ایزدبانوی مصری است که معنای نام او چنین است:«چون تیر حرکت میکند» و بیشتر در پیکرهی زنی که تاج سپید مصر جنوبی را که به دو شاخ بلند آذین شده برسر دارد، و تیروکمانی هم در دست، نشان میدهند.ا در گذشته ساتی را در سراسر مصرجنوبی میپرستیدند و از همین روی ناماش را در نخستین شهر مصر «بالا=علیا» نهادند که تاسیست یا سرزمین ساتی خوانده میشد.ا ساتی همسر «خنوم» ایزد باروری بود و یکی از دو همسر او به شمار میرفت و به همین دلیل هم پرستشگاههایش با شوهرش مشترک بود.ا
آنسه امیری - مجله اپیزود ، شمارهی سیوشش هفدهم اسفند ماه 1387 خورشیدی
|
|
copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved |
