ترس و هراس همیشه‌ی خدا گریبان انسان را در احوال گوناگون گرفته و می‌گیرد. انسان با ترس و هراس زنده‌گی می‌کند. همیشه با ترس و هراس به مبارزه برخاسته است. اما این ترس و هراس مُدرن و امروزی از کدام نوع است؟ آیا انسان امروز به مانند انسان‌های نُخستین از جانوران با یال و دُم و وحشی هراس دارد یا ترس امروزی او از نوعی دیگر است؟

امروز جهان دیگر، جهان الکترونیک است و ما در این جهان بی اسباب الکترونیکی انگاری زنده تشریف نداریم و همه‌ی کارهامان بسته به این نعمت است. از خدمات بانکی گرفته تا وسائل ارتباطی و صوتی و تصویری که همه بسته به هم هستند و اگر روزی من و شما از این امکانات دنیای الکترونیک محروم شویم، به راستی مرده‌ای بیش نیستیم.

اگر روزی در دنیای باستان، چاپارها نامه‌رسان و پیغام‌رسان بودند، امروزه در کمترین زمان ممکن شما می‌توانید صدای عزیزتان را بشنوید یا حتا خط‌تان را اسکن کرده و توسط نامه‌ی الکتریکی (ایمیل) به رویت عزیزتان برسانید و یا حتا به شکلی زنده ایشان بتواند تصویر شما را از مانیتورش ببیند و دل‌تنگی‌اش را فرو بنشاند. دیگر نیازی ندارید مسافتی را طی کرده و خود را به پُست‌خانه برسانید تا نامه‌ای را از این سر دنیا به سر دیگرش، ارسال کنید. همه‌ی کارها به یُمن تکنولوژی ساده و آسان شده است. اما...

این «اما» جایی‌ست که می‌خواهم فقط از آن حرف بزنم و سخن بنویسم. اما با همه‌ی این ساده‌گی و فراهم شدن امکان برای ارتباط و زنده‌گی بهتر، هراسی با انسان امروز همراه است که اگر روزی عده‌ای انسان مانع ارتباط او با دیگران شوند و یا با هک کردن صندوق پُست الکترونیکی‌اش همه اسرار او را به یغما ببرند و یا حساب بانکی‌اش را خالی کنند، آن‌وقت تکلیف چیست؟ یا وبلاگ او را دزدیده و با اسم و مشخصات او به دیگران توهین روا دارند و او نتواند به دیگران اطلاع‌رسانی کند، تکلیف چیست؟

اگر فردا سرویس خدمات «یاهو» دیگر به مردم دنیا اعلام کند که آقاجان از ساعاتی دیگر، هیچ خدماتی به شما ارائه نخواهم داد و فردی دیوانه همه‌ی سرورها را در چشم‌برهم‌زدنی نابود کند، شما چه خواهی کرد؟ همین مساله در مورد «گوگل» هم اگر رُخ دهد و یا هزار و یک سایت مهم دیگر دنیا، من و شما چه خواهیم کرد؟

یا اگر بخواهیم کلی‌تر بحث کنیم و بگوییم از فردا سرویس «اینترنت» در دنیا قطع است، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ این همان هراس امروز ماست. از هک شدن صندوق پُست الکترونیکی گرفته تا وب‌سایت‌هایی که به ما خدمات ارائه می‌دهند. پیش از این «هکرها» که تفاوت‌شان با «کراکرها» در اطلاع‌رسانی و آگاهی دادن از ضعیف بودن مسائل امنیتی بود، زعمای قوم دنیای وب را به فکر انداخته بودند و ایشان همین آدم‌های مفید را برای پوشش دادن به این معضلات به استخدام خود درآورده بودند، اما آیا چاره‌ی کار همین است؟

این نوشته فقط و فقط شما را از غفلت و آشنا کردن با هراس‌های امروز درخواهد آورد و هیچ‌گونه راه‌حلی با این معضل ندارد. فقط عضوی از این جامعه‌ی جهانی هراس‌های امروزش را با شما در میان گذاشته که همه‌ی ما امروز از ترس آینده گاهی به آن فکر می‌کنیم. شاید از همین روست که جنگ‌های جهانی آینده یک جنگ تخریبی با سلاح‌های کشتارجمعی نیست. بلکه جنگی الکترونیک است.

امروزه حتا رییس‌جمهور ایالات‌متحده امریکا در معرض خطر هک شدن است. دیگر هیچ‌کس ایمن نیست. تلفن همراه «باراک اوباما» رییس‌جمهور تازه به تخت نشسته هم تا چندی پیش از سوی متخصصان دارای روزنه‌های نفوذی برای هک شدن اعلام شد و ایشان الان دارای یک تلفن با خطای کمتر شده است.

نگارنده بارها به این اندیشیده‌ام که این‌همه نرم‌افزاری که بر روی سیستم‌مان برای کارهای مختلف نصب کرده‌ایم اگر این قابلیت را داشته باشد تا اطلاعات خصوصی ما را به جهان بیرون از سیستم ما هدایت کند و نقش یک جاسوس را داشته باشد، ما از کجا به این مسئله پی ببریم؟ چندی پیش شنیدم که نرم‌افزار دیکشنری "بابیلون" که اکثرمان آن‌را تجربه کرده‌ایم، ساخته‌ی یهودیان است و می‌تواند به محض وصل شدن‌مان به دنیای «نت» اطلاعات‌مان را به سرور مرکزی خود هدایت کند. شاید یک شایعه بیش نباشد اما این هراس همیشه با ما خواهد بود که اگر چنین مساله‌ای صحت داشته باشد، تکلیف چیست؟

نوشتم که هیچ راهی من برای این معضل سراغ ندارم مگر خود را به جنگل سپردن و از دنیای شهری بیرون رفتن و با امکانات گذشته گذران کردن که انگاری آن‌وقت مرده‌ای بی‌شناسنامه هستیم.

هراس‌های امروز به مراتب خطرناک‌تر از هراس‌های انسان دیروز از مواجه شدن با غولی چون «دایناسور» بود. هراس‌های امروز دیگر به اتاق و حیاط‌خلوت‌مان راه دارد. دیگر همه‌ی اسرارمان را احتمال این‌که برباد برود، هست!

اما کورسوی اُمیدی همیشه هست. ما هم به آن امیدواریم.

 

محمود بی‌تا - مجله اپیزود، شماره‌ی سی‌وشش

هفدهم اسفند 1387 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved