آسوشییتد پرس - بیست و پنجم دسامبر

«هارولد پینتر» که همواره با عنوان یکی از تأثیر گذار ترین نمایشنامه نویسان بریتانیایی نسل خود و صدای رسا و دیر پای اعتراضات سیاسی مورد تمجید بوده، پس از یک مبارزه ی طولانی با بیماری سرطان کبد درگذشت. او در هنگام مرگ هشتاد و هفت سال داشت.

«پینتر» که انتشار آثار شاخصش در زمینه ی تئاتر، جایزه نوبل ادبیات را در سال 2005 برای او به ارمغان آورد، بنا به گفته آنتونیا فریزر (همسر دومش) چهارشنبه گذشته از دنیا رفت. آکادمی سوئد وقتی «هارولد پینتر» را به عنوان برنده ی نوبل ادبیات سال 2005 معرفی کرد، گفت:

«پینتر تئاتر را به عناصر بنیادینش بازگرداند، فضایی بسته و محدود و دیالوگ های غیر قابل پیش بینی که آدم ها باید به هم رحم کنند و تظاهر نابود می شود. با اندکی پیرنگ، درام از میانه ی جنگ قدرت و گفت وگو های قایم باشک گونه، سر بر می آورد.»

به گزارش آسوشيتدپرس، هارولد پينتر متولد سی ام اكتبر سال 1930 در لندن بود. برای نخستین ‌بار در سن بیست سالگی شروع به چاپ كتاب شعر و بازی در صحنه‌ی تئاتر كرد. اولين نمايش‌نامه‌اش را در سال 1957 با نام «اتاق» منتشر كرد، اما آغاز شهرت او، سال بعد از آن با نوشتن نمايش‌نامه‌ی‌ «جشن تولد» شكل گرفت.

اجرای اين نمايش‌نامه بر روی صحنه اگرچه به علت انتقادهای شديد، تنها يك هفته به طول انجاميد، اما پينتر جوان همچنان به نويسندگی ادامه داد و طی سال‌های 1957 تا 1965 پركارترين دوران خود را پشت سر گذاشت. «سرايدار» (1959) ، «بازگشت به وطن» (1964) ، «سكوت» (1967) و «چشم‌انداز» (1968) از آثار بعدی او بودند كه خوش درخشيدند.

پينتر در دهه‌ ی هشتاد، يك فعال سياسی شده بود و اين نگرش، حتا در برخی از آثارش نيز به چشم می‌خورند. وی درخواست «جان ميجر»  نخست‌وزير پيشين انگلستان را برای اعطای نشان شواليه نپذيرفت. «پينتر» بعدها با انتقاد شديد از تونی بلر، او را به‌دليل حمايت از جورج بوش در حمله به عراق، يك «احمق فريب‌خورده» ناميد و علنن اعلام كرد، از اين‌كه در سال 1979 به مارگارت تاچر و در سال 1997 به تونی بلر رأی داده، واقعن متأسف است.

«پینتر» با بردن جایزه ی نوبل، صاحب یک تریبون جهانی شد و از طریق آن تا آن جا که می توانست با شور و شوق«جورج دبلییو. بوش» رییس جمهور امریکا و «تونی بیلر» نخست وزیر وقت انگلیس را به باد انتقاد گرفت.

«پینتر» در سخنرانی جایزه ی نوبلش که آن را به دلیل بیماری بر روی نوار ضبط کرده بود و نتوانسته بود آن را به طور حضوری در استکهلم ایراد کند، گفت: «حمله امریکا به عراق یک راهزنی و سرقت مسلحانه است، یک تروریسم دولتی بی شرمانه که در آن به جز بی حرمتی مطلق به قوانین بین المللی چیز دیگری مشاهده نمی شود.» پینتر در این سخنرانی ضبط شده با صدایی رنجور و زمخت پرسید: «چند تا آدم را باید بکشید تا صلاحیت این را پیدا کنید که عنوان قاتل دسته جمعی و جنایتکار جنگی را به شما بدهند؟ یکصد هزار نفر کافی است؟»

«پینتر» در آن زمان به دلیل افتادن بر روی پیاده رو لغزنده یک چسب زخم بر روی پیشانی اش داشت و از طرفی بیماری سرطان هم ضعیفش کرده بود، تصویری که در آن نوار ضبط شده از او دیده می شد، تصویر یک پیر مرد آسیب پذیر و شکننده بود. هر چند او خود مشتاق بود که سخنرانی نوبل خود را قرائت کند - آن گونه که خودش گفته بود: «طولانی ترین سخنرانی عمرم»- ولی به دلیل بیماری ابتدا مجبور شد حضور در مراسم اهدای جایزه را لغو کند، ولی بعد اعلام کرد که به توصیه پزشکش از ایراد سخنرانی هم صرف نظر خواهد کرد.

«پینتر» در طول سال ها نویسندگی ، سی و دو نمایشنامه نوشت و یک رمان به نام «کوتوله ها».

سال 1990، او بیست و دو فیلم نامه هم نوشت از جمله Memorandom The Quiller سال 1965 و  «همسر سرگرد فرانسوی» سال 1980 .

«پينتر» در مارس سال 2005 رسمن اعلام كرد كه ديگر نمايش‌نامه نخواهد نوشت و می‌خواهد بيش‌تر تمركزش را بر سياست بگذارد، هرچند در هفتادوپنجمين سال تولدش، نمايش راديويی «صداها» را برای «بی‌بی‌سی» نوشت.

از جمله افتخارات و جوايزی كه «هارولد پينتر» موفق به كسب آن‌ها شد، به اين موارد می‌توان اشاره كرد:

 نشان «لژيون دونور» فرانسه در سال 2007، جايزه‌ی «سران جهان» در سال 1997 برای نبوغ خلاقانه ، جايزه‌ی «ديويد كوهن» در سال 1995 برای يك عمر دستاورد ادبی ، جايزه‌ی ويژه‌ی «لارنس اوليوير» در سال 1996 برای يك عمر تلاش در عرصه‌ی تئاتر و جايزه‌ی «تئاتر اروپا» در سال  2006   برای تقدير از يك عمر دستاورد در دنيای تئاتر.

 

بازتاب درگذشت «هارولد پينتر» در رسانه‌های غرب

به گزارش خبرگزاری كتاب ايران (ايبنا)، اينديپندنت با تيتر «درگذشت استاد گفتن از لحظه» در صفحه ی اول خود اين خبر را بازتاب داد. تايمز نيز از پينتر به عنوان «كسی كه همه رئاليسم آشپزخانه‌ای، ناتوراليسم و نمايشنامه‌های كارآگاهی را كنار گذاشت تا سبك تكرارنشدنی خودش را مطرح كند»، ياد كرد. 

نشريه «ميل» پينتر را استاد بيان خشم ناميد و اين نقل قول را از او يادآوری كرد «درام، زبان درگيری است و بيان‌كننده ی درجات آشفتگی و پريشانی و نابودی.» 

آسوشيتدپرس كه خبر درگذشت «هارولد پينتر» را منتشر كرد، از او به عنوان «استاد مسلم نمايش‌نويسی نسل خويش ياد كرد كه دوره‌ای طولانی صدای اعتراض سياسی بود.» 

اين خبرگزاری افزود: پينتر، تئاتر را با عناصر اساسی خود بازآفرينی كرد،‌ با فضايی بسته و ديالوگ‌های غيرقابل پيش‌بينی، جايی كه مردم در قدرانی از يكديگر تا حد سقوط فرو می‌روند. همان‌طور كه آكادمی نوبل زمانی كه به او جايزه ی نوبل را اهدا می‌كرد از او چنين ياد كرد: «‌با فشرده‌ترين طرح نمايش را با قدرت تمام پيش می‌برد و قدرت پنهان در شيوه ی بيان را آشكار می‌كند.» 

«پينتر» زمانی درباره ی زبان گفته بود: «حرف‌هايی‌ كه ما می‌شنويم بخش كوچكی از اصل وقايع است و اين، فرار از واقعيت است، يك خشونت، شيطنت و دلشوره يا خاك صحنه‌ای كه ديگران در جايگاه درست خود قرار می‌دهد.» 

تاثير «پينتر» بر نمايشنامه‌نويسی امريكا در آثار «سام شپارد» و «ديويد ممت» كاملن آشكار است، همان‌طور كه بر ادبيات انگليسی زبان نيز به وضوح تاثير گذاشت. 
خبرگزاری فرانسه نيز با قدردانی از «هارولد پينتر» به عنوان بزرگ‌ترين نام در عرصه ی تئاتر در نيم قرن گذشته،‌ يادآوری كرد كه به گفته ی همسر او «ليدی آنتونيا فراسر» خاكسپاری او در مراسمی كوچك و خانوادگی برگزار می‌شود و مراسم بزرگداشت او بعد اعلام خواهد شد. 

همسر او به روزنامه گارين گفت: «هارولد بزرگ بود و من از این که سی و سه سال با او زندگی كرده‌ام به خود می بالم. او هرگز فراموش نخواهد شد.» 

روزنامه اينديپندنت هم نوشت: «او تمام عمر برای دفاع از صدای آزاد مبارزه كرد و مخالفی خستگی‌ناپذير در جنگ عراق بود. او آن قدر زندگی كرد تا بشنود كه «گوردون براون» نخست وزير انگلستان اعلام كرد نيروهای انگلستان را از عراق خارج می‌كند. گوردون براون هفته گذشته اعلام كرد از اواسط سال جديد نيروهای انگليس از عراق خارج می‌شوند. 

«پينتر» پس از درمان بيماری سرطانش در سال 2002 دوباره به صحنه بازگشت و نمايش درخشانی از مونولوگ «ساموئل بكت» را در سال 2006 در لندن به روی صحنه برد. 

در حالی كه درگذشت پينتر در روز ميلاد مسيح در تلويزيون‌های جهانی نيز بازتابی وسيع داشت، مايكل بيلينگتون كه بيوگرافی او را نوشته است به تلويزيون «اسكای نيوز» گفت كه او را همواره به عنوان سرآمد يك نسل به ياد خواهد آورد. او افزود «هارولد يك شمايل سياسی بود، او همواره با حضور نيروهای امريكا و انگليس در عراق مخالفت كرد، اما در روابط خصوصی‌اش دوستی وفادار و مهربان بود و در رفتارش انسان بودن را به عينه تجسم می‌كرد.» 

نيكولای ساركوزی رييس جمهور فرانسه نيز از او به عنوان «نمايشنامه‌نويسی بزرگ و انسان دوستی بزرگ و سازش‌ناپذير» ياد كرد.

به گزارش فرانس‌پرس، رييس‌جمهوری فرانسه در پيام خود همچنين نوشت: «اعطای نوبل ادبيات به پينتر، تقديری ديرهنگام از آثار فراوان او بود، اما به‌نوعی، احترام به شجاعت و تعهد يك انسان به‌ مبارزه با تمام گونه‌های جهالت محسوب می شود.»

 واسلاو هاول رييس جمهور پيشين «چك» نيز فقدان «پينتر» را ضايعه‌ای دردناك و جبران ناپذير ناميد و مبارزات بشردوستانه ی او عليه نقض حقوق بشر را ستود و گفت او با دفاع دایمی از آزادی بيان، نقشی انكار ناپذير در فروپاشی كمونيسم ايفا كرد.

 «هارولد پينتر»، نمايشنامه‌نويس، كارگردان نمايش و شاعر انگليسی كه از سال 2002 با سرطان دست و پنجه نرم می كرد، با روحيه ای مثال زدنی با اين بيماری نيز مبارزه كرد، اما سرانجام چهارشنبه ی گذشته و در شب كريسمس درگذشت. 
 

 منابع:

-----------------------------------

 پایگاه اینترنتی«دنیای مترجم»

 خبرگزاری کتاب

 خبرگزاری ایسنا
 

مجله اپیزود - شماره بیست و شش

هفتم دی ماه 1387 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved