|
هرجا كه تنوع طبیعی و انسانی تحت سيطره ی زمان و تاريخ درهم می آميزد، نوعی از الگوهای زيستی شكل می گيرد، كه به نوبه ی خود می تواند استثنایی و منحصر به فرد باشد. من که بچه ی شمال هستم و دیدن سبزه و گل و دریا و جنگل برای ام عادی ست، هر بار که به ماسوله ی زیبا می روم تحت تاثیر طبیعت سحرانگیزش قرار می گیرم و از دیدن زیبایی های طبیعی اش سیر نمی شوم. شک ندارم اگر کشورهای دیگر، چنین طبیعت بکر و نابی را در خود داشتند، چه از نظر مالی و چه معنوی، به بی نیازی می رسیدند ، اما صدحیف که سرزمین ما قدر چنین موهبتی را نمی داند.
ماسوله در پنجاه و پنج کیلومتری شهر«رشت» در استان گیلان قرار دارد. این شهرک زیبا که صاحب شفاف ترین چشمه سارها، کوچه های پلکانی جنگل های انبوه و آبشارهای غلتان است، در ناحیهای کوهستانی و جنگلی در دامنهای صخرهای به وسعت شانزده هکتار و ارتفاع هزارو پنجاه متر از سطح دریا ساخته شدهاست. ماسوله از غرب به «خلخال» ، از شمال به «ماسال» و از جنوب به «طارم» محدود است و در سی و دو کیلومتری جنوب غربی شهر«فومن» واقع است و جاده ای با مناظر مسحورکننده، فومن را به ماسوله می رساند.
ماسوله هم نزديك به درياست و هم قريب هزار و پنجاه متر از سطح دريا ارتفاع دارد و آب و هوای آن آميزهای است از لطافت هوای كوهستانی و رطوبت هوای دريا.
دامنه های شمالی کوه های «تالش» که منطقه ای پوشیده از جنگل های انبوه است، دارای رودخانه ها یی پُر آب و کوهستانی ست که همه ی آن ها به دریای خزر می ریزند. شهرک تاریخی ماسوله در جوار یکی از رود خانه های پُر آب که به نام همین شهر نیز (ماسوله رود خان ) معروف است شکل گرفته است. جنگل های منطقه، پوشیده از درختان «راش» ، «آزاد» ، «بلوط» ، «توسکا» و «زبان گنجشک» است که درختان «آزاد» و «بلوط» آن در گذشته بسیار بیش تر بوده است. آب و هوای منطقه ی ماسوله، درتابستان معتدل و بسیار مطبوع و در زمستان سرد و مرطوب است. در مجموع آب و هوای مطبوع منطقه و محیط طبیعی دلپذیر در چهار فصل سال از شاخصه های مهم زیست محیطی ماسوله می باشند.
علاوه بر طبیعت زیبا ی ماسوله، آن چه این شهر را متمایز کرده، شیوه ی معماری منحصر به فرد آن است. محوطه جلوی خانهها و پشت بامها هر دو به عنوان پیاده رو استفاده میشوند. خیابانهای کوچک و پلههای بسیار، به هیچ وسیله ی نقلیه موتوری اجازه ی ورود نمیدهند. معماری ماسوله در یک جمله توصیف میشود: حیاط ساختمان بالایی، پشت بام ساختمان پایینی است.
واحد های ساختمانی تشکل دهنده ی بافت تاریخی شهر ماسوله مشتمل بر سیصد و پنجاه خانه ی مسکونی می باشند که شاخص ترین ویژه گی شان همجواری آن هاست . این همجواری به گونه ای در نظر گرفته شده که باعث می شود تمام خانه ها زنجیر وار و به هم پیوسته در امتداد خطوط توپوگرافی زمین قرار داشته باشند. هر واحد مسکونی بین یک یا چهار طبقه دارد،اما بیش از هفتاد درصد آن ها به صورت دو طبقه احداث شده اند. به طور معمول پایین طبقه ی غیر مسکونی بوده که کاربرد آن ها به شکل انباری و طویله بود. راهروی ورودی خانه نیز همه شامل فضا های مسکونی بوده اند. طبقه ی پایین از مصالح سنگی و طبقات فوقانی از «خشت» ساخته شده است. این معماری به گونه ای سازگار با شرایط آب و هوایی ، توپوگرافیکی و اجتماعی بوده و فضاهای داخلی تقریبن یکسانی را شامل می شده اند. این فضا ها عبارتند از اتاق اصلی ، اتاق زمستانی ، راهرو ورودی ، فضای راه پله ، انباری و دستشویی. کوچک ترین خانه با مساحتی حدود شصت متر مربع در دو طبقه، تمامی فضا های فوق را شامل می شده و تفاوت آن با بزرگ ترین خانه که حدود سیصد متر مربع بوده، تنها در تعداد فضا ها و وجود بالکن می باشد. به هر شکل، آفتاب گیری سا ختمان، هدایت سریع آب باران جاری شده بر بام، همجواری دقیق و متناسب با ساختمان های طرفین و چگونگی ارتباط با خیابان، مهم ترین معیارهای طرح یک خانه در ماسوله بوده است.
از زیباترین نشانه های خانه های ماسوله، وجود گلدان های شمعدانی رنگارنگ در بالکن و پنجره ی خانه هاست. هیچ خانه ای را در ماسوله، بدون گلدان های شمعدانی نمی بینید. شیوه ی ساخت در و ترکیب پنجره های خانه های این شهرک نیز جزو معماری خاص آن می باشد. در گذشته ای نه چندان دور تعداد این خانه ها به بیش از ششصد واحد می رسیده است.
گرد آوری، حفظ و معرفی ابزار و اشیایی که روز گاری مورد استفاده ی مردم ماسوله قرار می گرفت، نقش به سزایی در ضبط و تدوین آیین و شیوه ی زنده گی مردم دارد . این اشیا که مقداری از آنان هم چنان در زنده گی روز مره ی مردم وجود دارد به همت آقای» فرهاد شرفی» در بنایی نسبتن قدیمی گرد آوری شده است که مورد بازدید گرد شگران قرار می گیرد.
|
|
copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved |
