«مهرداد آسمانی» هنرمندی ست که گفت و گوهای زیادی را با او شنیده و خوانده ام. تا پیش از سال 2004، چند مصاحبه ی تلویزیونی با مهرداد دیده بودم و چند مصاحبه در مجله ی «جوانان» نیز خوانده بودم.  از سال 2004 تا به اکنون نیز همه ی مصاحبه های رسانه ای او را چه در رسانه های نوشتاری و چه دیداری دیده ام و خوانده ام.

آن چه که در همه ی این گفت و گوها توجه مرا جلب کرد، تکراری بودن پرسش ها بود که البته این موضوع فقط مختص به مصاحبه های مهرداد نیست، اصولن در مصاحبه با هنرمندان، پرسش های تکراری،  فراوان پرسیده می شود. به رسانه های دیگر کاری ندارم که هر کسی مجاز است کار خود را انجام بدهد. اما من با پرسیدن های تکراری سخت مخالف ام و همه ی تلاشم در این گفت و گو این بوده که سوال های تکراری که پیش از این بارها از مهرداد پرسیده شده را مطرح نکنم.

گفت و گو با مهرداد آسمانی شامل بیست و پنج سوال است که هر هفته پنج سوال مطرح می شود و به طور کلی مهرداد عزیز به مدت پنج هفته میهمان اپیزود خواهد بود که موجب افتخار است.

با سپاس بیکران از مهرداد عزیز که لطف کرد و دعوت مرا برای این گفت و گو پذیرفت.

 

 - اپیزود: مهرداد عزیز! شما همزمان در سه حیطه ی موسیقی فعال هستید: آهنگسازی ، آوازخوانی و تنظیم موسیقی. صدالبته که به هر سه کار علاقه مندید، اما همیشه  آدم ته ِ دلش یک کاری را بیش تر دوست داره . خواستم بپرسم شما کدام یک از این سه کار را بیش تر دوست دارید؟ و چرا؟

 - مهرداد: اصولن ساختن و خلق کردن برای من دلچسب تر و زیباتره. یعنی این که حتا در زمان آواز خواندن هم دلم می خواد در تلاش خلق لحظه ای متقاوت و زیبا باشم. پس در هر سه زمینه، توقع من به بخش خلاقیت و خلق اثری متفاوت هست.

البته هر هنرمندی در مسیر کاری خود، اوج و فرود را تجربه می کنه و من هم جدا از بقیه نیستم. من هم اوج و فرود داشته ام ، یعنی حتمن در کارنامه ی هنری ام، کارهای بد، متوسط ، خوب و خیلی خوب داشته ام. پس من خلاق بودن و نگاه به سمت زیباتر را بیش تر دوست دارم.

 

 - شما از ابتدای کار هنری تان، تنظیم آهنگ های تان را به تنظیم کننده های مختلفی می سپردید، اما آلبوم«عکس فوری» و «مانیفست» همه تنظیم های خودتان بود... ولی در آلبوم «شب سپید» تنظیم ها را به «اندی جی» سپردید. چه دلیلی داشت که  آثار خودتان در آلبوم «شب سپید» را خودتان تنظیم نکردید؟

 - سوال خوبیه. در گذشته هم من در مراحل تنظیم آهنگ ها دخالت داشتم، یعنی به استودیو می رفتم و همیشه بالاسر کار خودم بودم و اگر به طور مثال، اینتروداکشن تنظیم را من ساخته بودم یا ملودی ها،  یا وسط را، دیگر اسمی از خودم نمی بردم. این کار را سایر خواننده گانی که از میوزیک و ساخت میوزیک چیزی می دانند هم انجام می دهند. شاید اگر از آقای «شماعی زاده» بپرسید کدام تنظیم ها در گذشته ، اینترو  وملودی های وسط ، کار ایشان است، برای تان توضیح بدهند.

پس در گذشته هم در کار تنظیم ها دخالت داشتم و با آلبوم «عکس فوری» تصمیم گرفتم یکی دو کار را خودم تنظیم کنم. وقتی دیدم از نحوه ی پیشرفت کار راضی هستم، خودم این کار را کردم و همه ی تنظیم ها را خودم انجام دادم که خوب یا بد، کار منه و همه شونو هنوز دوست دارم و اگر دوباره بخوام اون کارها را تنظیم بکنم، همین کاری را می کنم که کردم.

و اما «مانیفست» یک کار توافقی بود که انجام شد و همکاران عزیزم در این مجموعه از روند کار راضی بودند و نتیجه هم در دسترس همه هست.

«شب سپید» فرصتی بود تا یک تنظیم کننده ی جوان بتواند توانایی  خودش را بهتر و کامل تر نشان بدهد که امیدوارم به این مهم دست یافته باشه. چون ایشان به عنوان سرپرست ارکستر کنسرت های مشترک مان بود، و پیش از این هم تنظیم دو آهنگ در آلبوم«آخرین خبر» را انجام داده بود،  تصمیم گرفتیم این فرصت را به ایشان بدهیم.  

 

 - خیلی ممنون. مهرداد عزیز! این سوال مربوط ست به ترانه ی «سر و ته نوار». روی آهنگ قدیمی «ستاره آی ستاره» شعری نوشته شد با مضمونی کاملن متفاوت با متن قبلی. یعنی مضمون کاملن عاشقانه تبدیل شد به مضمون اجتماعی  و مفهوم واژه ی «ستاره» هم خواه ناخواه تغییر کرد و شما اون آهنگ عاشقانه را به نحوی تنظیم کردید که با مضمون متن جدید، کاملن هماهنگ شد.

به دلیل این که ترانه سرا، متن تازه ای برای این آهنگ نوشت، از نظر قانونی و انسانی باید از «پرویزخان اتابکی» اجازه می گرفت. در حالی که در گفت و گویی که من با «پرویزخان اتابکی» داشتم، ایشان گفتند که از من اجازه نگرفتند.

سوال این است که متن ترانه ی «سر و ته نوار» بر روی آهنگ قدیمی «پرویزخان اتابکی» ایده ی چه کسی بود؟ و این کار به چه دلیلی انجام شد؟

و چرا ترانه سرا با این که همواره عَلَم و کتل قانون مندی و رعایت کاپی رایت را در دست داره، از آقای «اتابکی» اجازه نپرسید؟ و آیا شما به ایشان این یادآوری را کردید یا نه؟

 - قرار شد که ترانه سرا خودشان مسئولیت این کار را قبول کنند و با آقای «اتابکی» تماس بگیرند. ولی هنوز این چیزی از وظیفه ی من نسبت به آقای «اتابکی» کم نمی کنه. باید خودم اقدام می کردم و از ایشان اجازه می گرفتم. فکر می کردم این کار انجام خواهد شد چون قرار بود ترانه سرا این کار را انجام بدهد.

سوالی را که می خواهید از من بپرسید، خُب بپرسید، اما این که ترانه سرا چه کرد و چه نکرد را از خودشان بپرسید. حتا من شنیدم آقای«اتابکی» از نتیجه ی این ریمیکس هم راضی بودند از طریق خود شما که با ایشان در تماس بودید. ولی ایشان بزرگی کردند و گله ای نکردند. خدا رحمت شان  کند ، ایشان همیشه  زنده اند و موسیقی شان زنده تر از همیشه است.

 

 - بله ، و البته اینو هم بگم که آقای «اتابکی» گله ای در این مورد نکردند و فقط به پرسش من پاسخ دادند و به قول شما این از بزرگی ایشان بود. و مهرداد جان! همان طور که پیش از این هم گفتم، از کار شما اظهار رضایت کردند و به من گفتند: « این جوان کارش را خیلی خوب و درست انجام میده.»

اما مهرداد عزیز! حیرت من از این بود که شخص ترانه سرا کسی هست که روی کار بی اجازه بسیار حساسیت نشان میده و اگر کسی کار ایشان را بی اجازه اجرا بکنه، فریادشان به آسمان میره. برای من بسیار جای حیرت داره که چرا ایشان با این که دوستی قدیمی با «پرویزخان اتابکی» داشتند و خیلی راحت می توانستند با ایشان تماس بگیرند، اما این کار را نکردند؟؟!! ... آخه یک شخص معمولی که چنین کاری نکرده، کسی این کار را کرده که مداوم در حال اعتراض و پرخاش به کسانی هست که کار دیگری  را بی اجازه تغییر می دهند یا اجرا می کنند... به  دلیل همین حیرت فراوان،  از شما پرسیدم که ببینم آیا شما از این موضوع اطلاع دارید؟

 سوال چهارمم این ست که پیشنهاد چه کسی بود که خانم «گوگوش» در این ترانه با شما همصدایی داشته باشند؟ در حالی که اصلن لزومی به همصدایی ایشان در این ترانه نبود، با توجه به این که مفهوم واژه ی «ستاره» در متن جدید تغییر کرده و در بیت های اولیه ی این ترانه با توجه به مصراع های «خبرسازی دوباره» ، « هنوزم ناز اشکات/ سر و ته نواره» و « هنوز عشق دوماهی/ شفای این دیاره»،  خیلی روشن و شفاف اعلام می کنه  که این «ستاره» ای که مورد خطاب قرار گرفته ، خانم «گوگوش» هست... حالا، سوال من اینه که چه لزومی داشت خانم «گوگوش» فقط در همین تکه، با شما همصدا بشه؟ همین تکه ای که «ستاره» خطاب به خود ایشان ست؟؟ این پیشنهاد چه کسی بود و به چه دلیلی؟

 - اصلن مهم نیست پیشنهاد چه کسی بود. حتمن در باره ی آن فکر شده و کار شده و انجام شده. حالا این کار غلط است یا درست، بحثی دیگر است.

اصولن نقد ترانه به همین کار می آید. یعنی کسی که کارش نقد ترانه باشه ، حق داره که نقد کنه و زیبایی ها و ایرادهای اثر را بنویسه تا کسی که خالق آن اثر یا اجرا کننده ی آن هست برای آینده کارش را تصحیح کنه.

اون تکه ای که در بخش ِ ترجیع بند، از صدای ایشان استفاده شده، فقط برای تلنگر به خاطرات دور بوده که شاید برای شنونده جالب باشه. در موسیقی دنیا هم از این اتفاقات زیاد پیش میاد و کسی نمی پرسه چرا؟

این حق هنرمندان هست که هر گونه که می خواهند با توجه به سبکی که دارند و با توجه به سلیقه ی کسانی که آن ها را دنبال می کنند، به کارشان ادامه بدهند . من فکر می کنم هر ترانه ای که در گذشته  ضبط شده یا در آینده ضبط  می شه  و تبدیل به کاری ماندگار بشه ، نه با کسب اجازه ی کسی ضبط می شه و شده ، نه نیازی به این کار هست.

ولی هنوز حق نقد برای شنونده باقی ست و شنونده حق داره که این اثر را گوش کنه  و با اون خاطره سازی کنه  و یا این که بشنوه و دیگه  به اون کار گوش نکنه و فراموشش کنه.  

 

 - مهرداد عزیز! این سوال را هم به این دلیل از شما می پرسم چون تنظیم این آهنگ، کار شما بوده... قبلن گفتم که شما آهنگ قدیمی «پرویزخان اتابکی» را با توجه به متن جدید، تنظیم متفاوتی کردید که این تنظیم سبب شد لطافت عاشقانه ی متن قبلی، مخفی بماند و آهنگ با متن اجتماعی جدید هماهنگ بشه و این کار را به بهترین شکل ممکن انجام دادید  که جای قدردانی و تشکر داره.

سوالی که می خوام بپرسم مربوط به یک کنسرت هست. تا آن جایی که من دیدم معمولن بیش تر کسانی که به کنسرت ها می روند، به ترانه گوش نمی کنند یعنی این که کارهای مهم تری دارند: جیغ کشیدن ، عکس گرفتن ، فیلم گرفتن ، غش کردن ، با بغل دستی صحبت کردن ، رقصیدن و ... یعنی هر کاری به جز به ترانه گوش دادن ... بنابراین این سوال شاید برای کسانی که در کنسرت دوبی خانم«گوگوش» حضور داشتند، پیش نیامده باشه و شاید سوال من هم سوال عجیب غریبی به نظر بیاد، ولی سوالی هست که برای من ِ مخاطب پیش آمده:

خانم «گوگوش» در کنسرت دوبی، همین آهنگ آقای «اتابکی» را با تنظیم جدید شما اجرا کردند، ولی با متن قدیمی، یعنی با متن«ستاره آی ستاره». خودشان هم قبل از اجرای این ترانه اعلام کردند که «من  این ترانه را با تنظیم جدید مهرداد اجرا می کنم.»... از نظر من ِ مخاطب، این کار جالبی نبود چون متن«ستاره آی ستاره» با تنظیم جدید هماهنگی نداشت و این طور به نظر می رسید که متن ترانه، عقب تر از موسیقی بود و حتمن هم به همین دلیل بود که این اجرا، اجرای خوبی نبود. در حالی که  همه می دانند اجراهای خانم«گوگوش» همیشه زیباترین اجراهاست، اینو کسی نمی تونه منکر بشه.

این نظر من ِ مخاطب بود، خواستم نظر تخصصی شما را به عنوان تنظیم کننده ی این آهنگ، در این زمینه بپرسم که آیا این اجرای متن قدیمی با تنظیم جدید، تنظیمی که برای متن دیگری با مضمونی دیگر صورت گرفته، از نظر اصولی درست بود؟

 - سوال جالب و اصولی هست، اما من جوابی براش ندارم.  

دلیل رفتن به کنسرت برای هر کسی فرق می کنه، همان طور که دلیل رفتن به سینما و یا خریدن کتاب هم فرق می کنه. بعضی ها دوست دارند فقط کتاب را بخرند، یا زیر بغل بگیرند ، درست مثل ساعت که به دست می بندند، بعضی ها هم عاشق خواندن کتاب هستند، ولی هردوشون کتاب می خرند با انگیزه های متفاوت.

ولی در مورد ترانه ی ستاره ... من نه مسئول ارکستر بودم، نه روی صحنه بودم و نه نحوه ی اجرای این کار را کامل شنیدم و نه من این کار را با ترانه ی قدیمی و تنظیم جدید اجرا کردم . ولی باید در موردش فکر کنم، این اجرا را بشنوم و نظر بدهم. ولی بحث مطابقت و همخوانی موسیقی آقای اتابکی با  متن قدیمی، بحثی درست و منطقی ست.

ادامه دارد...

 

با سپاس از «سیروس کردونی»

آنسه امیری - مجله اپیزود ، شماره دوازده

سی ام شهریور ماه 1387 خورشیدی

 

Home

 

 

copyright© 2008 episodemagazine.com All rights reserved